43 bł. Piusa IX bullą Ineffabilis Deus jest przesycona terminologią prawniczą (łaska, przywilej, zasługa), która stanowi dziedzictwo epoki zdominowanej przez jurydyczny typ teologii. Na chwałę świętej i niepodzielnej Trójcy, na cześć i uwielbienie Bożej Rodzicielki, dla wywyższenia wiary katolickiej i rozkrzewienia religii chrześcijańskiej, powagą naszego Pana Jezusa Chrystusa, świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz naszą ogłaszamy, orzekamy i określamy, że nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swego poczęcia – mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmocnego Boga, mocą przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego – została zachowana jako nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć.4 Definicja ta wymaga zatem interpretacji ułatwiającej jej zrozumienie współczesnemu człowiekowi wierzącemu w Chrystusa i poszukującemu lepszego uchwycenia depozytu wiary Kościoła. Mówił o tym papież Jan XXIII w przemówieniu otwierającym obrady Soboru Watykańskiego II, zachęcając do poszukiwań nowych form i sposobów wyrażenia istoty prawd dogmatycznych, bez naruszenia ich głębokiego, niezmiennego sensu.5 Kontrowersje narosłe na przestrzeni wieków wokół doktryny o Niepokalanym Poczęciu, wynikające głównie z chronologicznego, a nie teologicznego rozważania tej tajemnicy (np. jak Maryja mogła być odkupiona przed pojawieniem się Odkupiciela), są konsekwencją niewystarczalności kategorii stosowanych w teologii jurydycznej do wyrażenia tej prawdy. Koncentrując się głównie na negatywnym aspekcie rzeczywistości Niepokalanego Poczęcia (zachowaniu Maryi od grzechu pierworodnego w chwili poczęcia), zepchnięto na dalszy plan i jakby 4 Pius IX, Bulla dogmatyczna Ineffabilis Deus z 8 grudnia 1854 r., w: Breviarium fidei: Wybór Doktrynalnych Wypowiedzi Kościoła, oprac. I. Bokwa i in., Wydawnictwo Księgarnia św. Wojciecha, Poznań 2007, n. 527. Tekst oryginalny powyższego fragmentu znajduje się w Pii IX Pontificis Maximi Acta, Pars prima: acta exhibens quae ad ecclesiam universam spectant, Ex Typographia Bonarum Artium, Romae 1857 [przedruk anastatyczny: Akademische Druck und Verlagsanstalt, Graz 1971], s. 616. 5 Zob. Jan XXIII, Discorso di apertura del Concilio ecumenico Vaticano II, 11 października 1962 r., w: „Acta Apostolicae Sedis” 54 (1962), s. 792.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==