249 Jednak fundamentem formacji sumienia jest sakrament pokuty i codzienny rachunek sumienia. „Błogosławiony, kto tego kaznodziei uważnie słucha i jest mu posłuszny. Nie trzeba by nam ani licznych ksiąg, ani wielu gorliwych mówców, gdybyśmy tylko zwracali uwagę na szepty i głosy naszego sumienia, gdybyśmy rzeczywiście nie dopuszczali niczego złego, niczego hańbiącego, niczego bezbożnego; dopuściwszy się zaś, abyśmy się zaraz z tego obmywali i abyśmy obraziwszy Boga, natychmiast wracali do łaski” (TDM). Grzech – śmiercią duchową człowieka 1. Ojciec Stanisław Papczyński pisze w swym dziele „Mistyczna świątynia Boga”: „Bądźmy więc posłuszni sumieniu, a będziemy zbawieni. Nikt z upominających nie jest nam bliższym i nikt wierniejszym”. A w innym miejscu: „Mistyczna świątynia zmierza ku ruinie przez bezbożne czyny, odnawia się przez pobożne uczynki” (TDM). Pod koniec XIX w. Fiodor Dostojewski w powieści pt. Zbrodnia i kara ukazał bohatera Raskolnikowa, który zabija lichwiarkę i ucieka z miejsca zbrodni, przez nikogo nie zauważony. Jednak z dnia na dzień w jego sercu narasta straszny głos mówiący: „Jesteś zbrodniarzem! Jesteś zbrodniarzem!”. Nie wytrzyma tego wołania. Pewnej nocy klęcząc na skrzyżowaniu dróg miasta, będzie krzyczał: „To ja zabiłem tę kobietę! To ja!”. Schwytany przez policję carską, osądzony, został skazany na zesłanie na Syberię, jako miejsce pokuty za grzechy i oczyszczenia. Sto lat później amerykański pisarz Truman Capote w powieści pt. Z zimną krwią pokazał historię chłopców, którzy bez żadnej motywacji zamordowali rodzinę farmera. Schwytani i osadzeni w więzieniu, czekają na proces, kpiąc sobie z rodziców, kapelana, którzy do nich przyszli. Podczas procesu zachowują się arogancko, przezywając przewodniczącego sądu. Otrzymują najwyższą karę – krzesło elektryczne. Przed wykonaniem wyroku dyrektor więzienia proponuje, że spełni przed egzekucją ich ostatnie życzenie. Zamówili sobie frytki i lody z bitą śmietaną. Zajadają, wiedząc, że za godzinę usiądą na krześle elektrycznym. Jaka straszna różnica w osądzie ludzkich czynów! Widzimy, jak bardzo zdegradowało się ludzkie sumienie – ostatni obrońca Boga w ludzkim sercu. Obrońca wartości moralnych. Jaką rolę pełni dobrze uformowane sumienie? Potrafi rozróżnić dobro od zła i wytycza drogę ludzkiego postępowania. Czesław Miłosz pisał:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==