144 przedmiot do naśladowania, wzmocniło eklezjotypiczny wymiar duchowości maryjnej i przekonanie o ewangelicznych źródłach tej koncepcji. Duchowość marianów rozwijali i pogłębiali teologicznie następcy i uczniowie Założyciela w dwu kierunkach: uzasadnienia naśladowania Maryi Niepokalanie Poczętej oraz wzmocnienia wymiaru apostolskiego marianów, osadzając go w szerszym kontekście chrystologicznym i eklezjalnym. Reprezentantem pierwszego jest zwłaszcza Sługa Boży Kazimierz Wyszyński i jego Gwiazda zaranna z 1749 r., gdzie we Wstępie autor tak uzasadnia naśladowanie Maryi: „Kto związał się z Maryją, powinien naśladować Jej cnoty i iść drogą, którą Ona szła za Chrystusem, [On] zostawił nam pierwszy i najdoskonalszy przykład naśladowania swojego życia w Maryi – najukochańszej swojej Matce” oraz stara się wykazać ciągłość tej idei, przywołując stale w swoim nauczaniu i działalności osobę Założyciela, a w biografi i Papczyńskiego uwydatnia jej maryjny charakter. Drugi nurt reprezentował bł. J. Matulewicz. Przez reformę Zakonu Marianów i w pismach m.in.: Konstytucje Zgromadzenia Księży Marianów (Kraków 1933), Dziennik duchowy (Warszawa 1988), Idea przewodnia i duch Zgromadzenia (Warszawa 1988) nadał on duchowości marianów nowy dynamizm i nową interpretację dostosowaną do czasów sobie współczesnych. Zaakcentował uniwersalizm Kościoła i Zgromadzenia oraz harmonijnie połączył maryjny styl życia z ideą powszechnego apostolstwa, na wzór św. Pawła Apostoła. W miejsce „nauczania ludu prostego” wprowadził „wszelki sposób, jaki im podsunie gorliwość, do zbawienia i uświęcenia dusz”, uwydatniając „nabywanie i szerzenie wiedzy oraz nauczanie innych”, włącznie z apostolatem w obrządku wschodnim i wśród niekatolików, w szczególności „tam, gdzie są największe potrzeby”. Istotne elementy duchowości marianów wyraził w nowy sposób – z Idei przewodniej: „Hasło Zgromadzenia brzmi: »Za Chrystusa i Kościół«. Dlatego współbracia pragnący przejąć się duchem Chrystusa i Kościoła, niech starają się we wszystkim szukać Boga, przez wszystko podobać się Bogu, wszystko czynić na większą chwałę Bożą, we wszystko wnosić Boga, tak by stał się On rzeczywiście ośrodkiem życia zarówno całego Zgromadzenia, jak i poszczególnych jego członków. (...) Tak więc Chrystus niech będzie wodzem i wzorem zarówno dla całego Zgromadzenia, jak i poszczególnych jego członków, a drogę niech nam wskazuje i niech pomaga szczególniejsza Patronka nasza Niepokalana Dziewica Maryja: do współżycia i współumierania, do współpracy i do współcierpienia, do współkrólowania z Chrystusem”. Interpretacja duchowości wypracowana przez Matulewicza stała się punktem odniesienia dla marianów w ostatnim stuleciu, co znalazło swoje odbicie także w najnowszych Konstytucjach, uwzględniających wytyczne Soboru Watykańskiego II. W ostatnim czasie zauważa się rozwój, połączonej z działaniami pastoralnymi, teologicznej refl eksji nad misterium Niepokalanego Poczęcia jako owocu
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==