104 interwencji biskupa krakowskiego, zostaje inkardynowany do diecezji krakowskiej. Rozstanie z pijarami wywołuje u niego stan silnego rozbicia, szczególnie na skutek ambitendencji i ambiwalentnych uczuć. Zdaniem prof. Płużek, o. Papczyński znalazł się w sytuacji kryzysowej. Postawienie takiej diagnozy umożliwia analiza introspekcji zawartej w powstałej w tym okresie „Apologii”. Właśnie dzięki spisaniu tego wyjaśnienia o. Papczyński znacząco zredukował narastające napięcie psychiczne, a wyładowanie emocjonalne – o czym świadczy impulsywna forma „Apologii” – mogło mieć znaczenie katharsis, któremu jednak towarzyszyła głęboka refl eksja psychologiczno-duchowa. Profesor Płużek szczegółowo analizuje wymienione w „Apologii” przyczyny odejścia od pijarów. Autorka precyzyjnie argumentuje, odnosząc się do różnych źródeł, że decyzja opuszczenia macierzystego zakonu uwarunkowana była pewną stałą tendencją – pobożnością nacechowaną dążeniem do prawdy. Przyczyn wystąpienia Papczyńskiego z szeregów pijarskich nie można zredukować do takich czynników, jak: niestabilność emocjonalna, niezrównoważenie, brak tolerancji czy wybuchowość. Ojciec Papczyński właśnie w tym okresie życia dał się poznać jako osoba o zinternalizowanym systemie wartości, niezłomna, zdolna do przezwyciężenia stanów załamania, kryzysu oraz respektująca standardy społeczności wspólnoty zakonnej2. W tym chyba najtrudniejszym dla niego okresie poznajemy go również jako osobę wrażliwą, wolną od stereotypowych zachowań męskich (potrafi się odsłonić, ukazać jako osoba słaba). Po zamknięciu etapu pijarskiego przychodzi czas integracji i tworzenia nowego zgromadzenia zakonnego. Proces istotnych przemian osobowościowych – w psychologii Junga zwany procesem indywiduacji – rozpoczyna się od doświadczenia samotności, a szczególnie związanego z nią wyciszenia. Nie jest to bynajmniej okres wolny od trudności i wyzwań. Wystarczy tylko przypomnieć wydarzenia: opuszczenie o. Papczyńskiego przez towarzyszy, problem ze sprostaniem wymogom życia pustelniczego, które zostały nałożone przez władze kościelne, oraz opór i akt fi zycznej agresji ze strony konfratra Krajewskiego. Bazując na przekazach z tego okresu, można dostrzec determinację i wytrwałość, jaką o. Stanisław wkładał w dzieło tworzenia Zgromadzenia Księży Marianów. Postawa ta potwierdza jego zintegrowanie osobowościowe. Ojciec Papczyński umiera w 1701 r., w pewnym sensie nie dokończywszy dzieła fundacji Zakonu Marianów. Nie rodzi to w nim jednak rozgoryczenia czy rozpaczy. Umierającego współcześni mu zapamiętali jako mędrca i ojca. Reasumując, uwzględniwszy uwarunkowania zewnętrzne oraz zmienne temperamentu i osobowości o. Papczyńskiego, należy zaznaczyć jego umiejętność dostosowania społecznego, mimo uporu idącego w parze z radykalizmem. Z ostat2 Jednym z powodów odejścia była troska o pokój i wewnętrzną zgodę między pijarami, co przemawia za wysokim stopniem socjalizacji o. Papczyńskiego.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==