16 wstęp jej zawartości. Liczba dokumentów dotyczących działalności Szwermickiego, zgromadzonych w ponad dwustu teczkach, jest imponująca. Niestety tylko archiwalia z pierwszych lat jego proboszczowania (1855–1860) zawierają wiele informacji, interesujących sprawozdań, faktów, propozycji. Teczki obejmujące następne lata zawierają przede wszystkim dokumenty, różne papiery administracyjne: pozwolenia, opłaty, potwierdzenia władz odnoszące się do posługi księdza w każdej miejscowości, opinie policyjne, dane liczbowe dotyczące obsłużonych katolików. Po pierwsze, wynika to z faktu, że w pierwszych latach Szwermicki, zgodnie z tradycją poprzednika, wyprawy misyjne podejmował latem, zaś od 1860 roku tylko zimą. Sam wyznał, że syberyjskie mrozy, brak oświetlenia, ziąb panujący w jurtach i zmęczenie uniemożliwiały mu pisanie listów, wspomnień i relacji. Po drugie, ks. Krzysztof nabrał doświadczenia i znajomości syberyjskich realiów, zatem dobrze wiedział, że jego służba podlega policyjnej inwigilacji. Dlatego, jak to ocenił Feliks Zienkowicz, wolał po sobie zostawiać mniej śladów i papierów, aby nie zaszkodzić innym osobom i prowadzonej pracy duszpasterskiej. Niektóre dokumenty pochodzące z archidiecezji mohylewskiej zostały skopiowane z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi (biał. Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі) w Mińsku, określanego tu również skrótem NGAB. Na temat nielegalnej patriotycznej działalności Szwermickiego istnieje skromna dokumentacja w Archiwum Głównym Akt Dawnych (AGAD) w Warszawie. O jego formacji kapłańskiej i zakonnej mówią dokumenty z Archiwum Diecezjalnego w Łomży (ADŁ) oraz z Archiwum Marianów Prowincji Polskiej (AMPP). Bogatym źródłem wiadomości są pamiętniki, zwłaszcza te pisane przez autorów już po powrocie z Syberii, jako bardziej wiarygodne, bo tworzone bez obawy przed carską cenzurą. Ponadto sporo cennych materiałów zawiera ówczesna prasa polska i rosyjska. Istną kopalnią przydatnych wiadomości był zwłaszcza „Przegląd Katolicki”, którego korespondent przebywał przez pewien czas
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==