61 istotną rolę w formowaniu się chrześcijańskiej tożsamości lokalnej ludności, która przyjmowała chrzest z ich rąk. Kolor bowiem ma ważny wpływ na kształtowanie się tożsamości indywidualnej i zbiorowej ludzi7. Jego wybór lub zmiana to bardzo często określenie lub podkreślenie swojej tożsamości. Kolor w istocie ma znaczenie symbolu. Niesie ze sobą kod, który może oddziaływać, jeśli nie na świadomość człowieka, to przynajmniej na jego podświadomość, wpływając na jego reakcje i decyzje. Dla zaznaczenia swej odrębności od benedyktynów, szczególnie tych związanych z Cluny, którzy ubierali się na czarno, cystersi przyjęli biały habit, odwołując się do pierwotnej tradycji benedyktyńskiej. Choć bowiem św. Benedykt nie określił w swej regule koloru okrycia mnicha to jednak najczęstszą praktyką w jego czasach było wykonywanie ubrań z prostej niefarbowanej wełny lub lnu, których to kolor bliższy był bieli niż czerni. Z czasem pierwotne względy praktyczne ustąpiły miejsca symbolice przypisywanej wyżej wymienionym kolorom. Dobrze to oddaje średniowieczna debata pomiędzy św. Bernardem z Clairvaux, czołowym przedstawicielem reformy cysterskiej, a opatem z Cluny Piotrem Czcigodnym. Święty Bernard zarzucił Piotrowi, że ubiera się w barwy diabła. Ten zaś odpowiedział, że czerń jest kolorem umiarkowania i pokory, a ubieranie się w biel, która jest kolorem Chrystusa, ale także świętowania i czystości, jest wyrazem wielkiej pychy8. W rzeczywistości nie chodziło tu o kolory, ale o sposób życia mnichów Czarnych i Białych oraz o ich wierność Regule Założyciela. Inicjatorzy reformy cysterskiej zarzucali kluniackim czarnym mnichom odejście od ideału monastycznego ubóstwa, porzucenie pracy fizycznej, przyjmowanie tytułów i beneficjów kościelnych. 7 Zob. ibidem, ss. 71-73. 8 Por. B. Bonar, Biel w liturgii, cit., s. 117.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==