nej Kos´cioła ze wszystkich os´rodków polskich. Mie˛dzy innymi z Poznania przybył ks. Piotr Wawrzyniak, patron spółek zarobkowych i gospodarczych, z Krakowa – Edward Jaroszyn´ski, który zapocza˛tkował na naszych ziemiach nauke˛ społeczna˛. W tym gronie znalazł sie˛ równiez˙ ks. Matulewicz. Kursy, pierwsze w Królestwie, zgromadziły 716 uczestników114. Ks. Matulewicz w cia˛gu kilku godzin zaprezentował słuchaczom rozprawe˛ Chrzes´cijan´ska teoria prawa własnos´ci115. Temat był waz˙ny. Z jednej strony socjalis´ci opowiadali sie˛ za własnos´cia˛ społeczna˛, neguja˛c prawa jednostek do własnos´ci prywatnej, a z drugiej strony liberałowie domagali sie˛ niczym nieskre˛powanego prawa własnos´ci prywatnej. Prelegent starał sie˛ przedstawic´ nauke˛ Kos´cióła, którego nauczanie sytuuje sie˛ ponad skrajnymi pogladami socjalistów i liberałów. Zaznaczył, z˙e Kos´ciół zajmuje sie˛ bezpos´rednio sprawa˛ zbawienia człowieka, ale pewna ilos´c´ dóbr jest konieczna do godnego z˙ycia i pełnienia dobrych uczynków. Sta˛d tym tematem niejako z obowia˛zku zajmuje sie˛ równiez˙ Kos´ciół. Powołuja˛c sie˛ na encyklike˛ Rerum novarum i na s´w. Tomasza, dowodził, z˙e człowiek ma prawo do własnos´ci prywatnej, gdyz˙ ta zabezpiecza byt rodziny, jednostkom daje poczucie wolnos´ci, sprzyja gospodarnos´ci. Dlatego na straz˙y prawa własnos´ci stoi Kos´ciół i pan´stwo. Prawo własnos´ci jednak nie ma bezwzgle˛dnego charakteru. Tylko Bóg jest panem wszystkich rzeczy – dowodził. Natomiast na posiadaczu dóbr spoczywaja˛ pewne obowia˛zki. Własnos´c´ musi byc´ godziwie nabyta, nie moz˙na jej egoistycznie uz˙ywac´ bez liczenia sie˛ z potrzebami drugiego człowieka, którego prawo do godziwego z˙ycia ma pierwszen´stwo przed prawem własnos´ci. Pan´stwo powinno czuwac´, aby niczyje prawa nie zostały pogwałcone, a prawo własnos´ci słuz˙yło powszechnemu dobru. Wysta˛pienie ks. Matulewicza „zyskało ogromny rozgłos i długo było dyskutowane”116. W ocenie ks. Wóycickiego: „Wykład ks. Matulewicza 69 114 Kursa społeczne, Warszawa 1907. 115 Tamz˙e, s. 92-123; R. Bender, Błogosławiony Jerzy Matulewicz o chrzes´cijan´skiej teorii prawa własnos´ci, „Róz˙e Maryi” (Stockbridge), 1987 nr 11, s. 360-363. 116 R. Bender, Społeczne..., dz. cyt., s. 85.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==