licy Apostolskiej – Pietro Gasparri. Podpisano go 27 wrzes´nia 1927 roku. Dokumenty ratyfikacyjne wymieniono 10 grudnia 1927 roku i od tego momentu zacza˛ł obowia˛zywac´112. Obserwatorzy zwracaja˛ uwage˛, z˙e był on wzorowany na konkordacie polskim i był wyja˛tkowo korzystny dla Kos´cioła, co w zalez˙nos´ci od wyznawanego s´wiatopogla˛du jedni uwaz˙aja˛ za wade˛, a drudzy za zalete˛113. Ks. Steponas Matulis, po porównaniu projektu abp. Matulewicza z tekstem zawartego konkordatu, dochodzi do wniosku: „W rzeczywistos´ci ponad połowa tego, co sie˛ znajduje w konkordacie, juz˙ została zredagowana w projekcie Wizytatora Apostolskiego Jerzego Matulaitis-Matulewicza. Lecz to, czym konkordat litewski w sprawach kos´cielnych góruje nad innymi, do tego konkordatu zostało zaczerpnie˛te z projektu. Nie moz˙na tego przypisac´ s´lepemu przypadkowi. My przeto zdecydowanie twierdzimy, z˙e była to decyduja˛ca zasługa Jerzego Matulaitis-Matulewicza zarówno w tak szybkim zawarciu konkordatu jak i jego brzmieniu”114. 112 Oryginalny tekst francuski: AAS 1927, nr 19, s. 425-433; tłumaczenie polskie: T. Włodarczyk, Konkordaty. Zarys historii ze szczególnym uwzgle˛dnieniem XX wieku, Warszawa 1974, s. 437-441. 113 Krytycznie go ocenia T. Włodarczyk, dz. cyt. s. 213-219, natomiast mie˛dzy innymi bardzo go chwali póz´niejszy kardynał Alfredo Ottaviani, Concordatum Lithuanicum „Apollinaris” 1928, s. 53, cyt. za: Visitator, s. 236. 114 Visitator, s. 243.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==