by Wizytator zbytnio nie forsował przywrócenia swobód Kos´cioła, a z drugiej strony, by miał na uwadze takz˙e dobro pan´stwa. Mie˛dzy innymi wyraził pragnienie, aby duchowni obcokrajowcy, zwłaszcza zakonnicy, nie mogli sie˛ osiedlac´ w Litwie bez zgody rza˛du104. Abp Matulewicz natychmiast zabrał sie˛ do pracy. Zapoznał sie˛ z zacza˛tkami prac dwóch poprzednich komisji konkordatowych105. Przestudiował wszystkie konkordaty nowsze i sporo dawniejszych. Uwzgle˛dnił równiez˙ konstytucje˛ pan´stwa litewskiego. W oparciu o te dane sporza˛dził projekt w je˛zyku litewskim i włoskim, w czym pomocny okazał sie˛ prałat Faidutti. Całos´c´ przedyskutował z abp. Skvireckasem, który znał prawo i zwyczaje litewskie. Obiecał mu tez˙ pomoc premier Voldemaras, ale zabrakło mu czasu. Opracowany projekt wre˛czył 10 stycznia 1927 roku premierowi z zaznaczeniem, z˙e nie jest delegatem do zawarcia konkordatu, lecz prowadzone prace maja˛ jedynie za cel dostarczyc´ materiał dla Stolicy Apostolskiej106. Po tygodniu dowiedział sie˛, z˙e w gabinecie ministrów jest tak nieprzyjazne nastawienie do niego, z˙e z tego powodu nie chca˛ zawierac´ konkordatu. Wygla˛dało, z˙e cała praca była bezcelowa. Natychmiast zwrócił sie˛ listownie do prezydenta Smetony, który przeciez˙ prosił go o sporza˛dzenie projektu. Pisał: „Jes´li to rzeczywis´cie moja osoba, całkowicie niechca˛cy, staje sie˛ przeszkoda˛ do pokoju i pojednania ze Stolica˛ Apostolska˛, to jestem gotów usuna˛c´ sie˛ albo układy przekazac´ osobie innej narodowos´ci”107. Skutek listu był nadzwyczajny. Tego samego dnia, 18 stycznia, przybył do niego premier Voldemaras. W czasie dwugodzinnej rozmowy poruszono najwaz˙niejsze sprawy interesuja˛ce Kos´ciół i pan´stwo. Przede wszystkim premier os´wiadczył, z˙e rza˛d juz˙ podja˛ł decyzje˛ o nawia˛zaniu oficjalnych stosunków ze Stolica˛ Apostolska˛. Dopóki sie˛ nie znajdzie odpowiedniego kandydata, Litwe˛ przy Watykanie be˛dzie reprezentował chargé d’affaire. Wydano juz˙ stosowny dokument prałatowi Faiduttiemu 491 104 Tamz˙e, s. 397-398. 105 Visitator, s. 231. 106 Litterae, s. 398, list do Gasparriego, 21 I 1927. 107 LL, s. 544, list do A. Smetony, 18 I 1927.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==