Abp Matulewicz kontynuował rozpocze˛te prace, nawiedzaja˛c katedry w stolicach nowych diecezji: 24-26 wrzes´nia 1926 roku był w Telszach, 9-11 paz´dziernika w Koszedarach, 31 paz´dziernika i na pocza˛tku listopada w Wyłkowyszkach92. Wsze˛dzie był dobrze przyjmowany. Wsze˛- dzie przemawiał do wiernych. Mówił o znaczeniu religii i Kos´cioła w z˙yciu jednostki, rodziny, narodu i pan´stwa. Poruszał tez˙ biez˙a˛ce sprawy katolików zarówno z ksie˛z˙mi, jak i organizacjami katolickimi. Uwaz˙ał, z˙e te wizyty przynosiły poz˙ytek wiernym, ale z´le były przyjmowane przez socjalistów i rza˛d93. Nie omieszkał tez˙ przez inne osoby wpływac´ na rza˛d, aby zaniechał szkodzenia Kos´ciołowi. 4 listopada 1926 roku udał sie˛ do Rygi94, gdzie prosił o interwencje˛ u władz litewskich dziekana korpusu dyplomatycznego posła szwedzkiego D. Udena i posła austriackiego D. Posta. Był przekonany, z˙e złoz˙onych mu obietnic dotrzymali95. Uwaz˙ał, z˙e co było moz˙liwe do zrobienia, zrobił i zamierzał wracac´ do Rzymu96. Jednak w społeczen´stwie litewskim narastało niezadowolenie z polityki rza˛du. Katolicy byli coraz bardziej zorganizowani i czuli sie˛ silni. Władze okazywały przeto che˛c´ prowadzenia z Wizytatorem rozmów, nawet na temat zawarcia konkordatu. 19 listopada Arcybiskup spotkał sie˛ z ministrem spraw wewne˛trznych Vladasem Požela˛97. Moz˙liwos´c´ porozumienia sie˛ oceniał sceptycznie, gdyz˙ jednoczes´nie ukazał sie˛ projekt ustawy zmierzaja˛cy do przeje˛cia przez rza˛d ksia˛g metrykalnych, wprowadzenia małz˙en´stw cywilnych i rozwodów98. Niemniej pozostał w Kownie i umówił sie˛ na powaz˙na˛ rozmowe˛ w połowie grudnia99, do której przypuszczalnie juz˙ nie doszło. W nocy z 16 na 17 grudnia 1926 roku wojsko przeje˛ło kontrole˛ nad sterem pan´stwa. Pod presja˛ zamachowców prezydent Grinius przyja˛ł dymisje˛ gabinetu Sleževicˇiusa i powołał nowy rza˛d z Augustinasem 489 92 Visitator, s. 212. 93 Litterae, s. 394, list do Gasparriego, 21 XI 1925. 94 LL, s. 522, list do K. Reklaitisa, 4 XI 1926. 95 Litterae, s. 395, pismo do P. Gasparriego, 21 XII 1926. 96 LL, s. 522, 97 Zbiory własne. 98 LL, s. 522, list do K. Reklaitisa, 22 XI 1926. 99 LL, s. 526, list do K. Reklaitisa, 13 XII 1926.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==