biskupów, chociaz˙ ta reforma została przyje˛ta z aplauzem przez katolików całego kraju, i z˙e przes´laduje zakony, odmawiaja˛c prawa pobytu obcokrajowcom. Powołuja˛c sie˛ na konstytucje˛, zebrani domagali sie˛ przysługuja˛cej im wolnos´ci. Rezulucja wywołała polemike˛ w prasie. Rza˛dowa „Lietuva” 1 paz´dziernika odpowiedziała: „Po tym wszystkim, co Watykan wyrza˛dził pan´stwu litewskiemu, szacunek dla narodu i dla Republiki nie pozwala, aby podja˛c´ kroki do jakiegokolwiek zbliz˙enia z Watykanem dopóki nie naprawi on szkody wyrza˛dzonej Litwie przez swoja˛ polityke˛ polonofilska˛.” Natomiast co do drugiego zarzutu, wyjas´niano: „Prowincja kos´cielna litewska, powołana do z˙ycia jednostronnie przez Watykan, nie moz˙e byc´ uznana przez Pan´stwo litewskie dopóki nie osia˛gnie sie˛ w tej sprawie zgody z Watykanem...”83. By ustosunkowac´ sie˛ do zaistniałej sytuacji politycznej, Wizytator zwołał zebranie biskupów, którzy obradowali w Kownie w dniach 6-8 paz´dziernika. Przede wszystkim zaje˛to sie˛ ksie˛z˙mi: postanowiono zorganizowac´ dla nich kursy, zalecono, aby z władzami rza˛dowymi kontaktowali sie˛ wyła˛cznie poprzez kurie, zabroniono okazywac´ w kos´ciołach publicznej czci prezydentowi, co sie˛ juz˙ zdarzyło dwukrotnie, polecono wycofac´ sie˛ dwom ksie˛z˙om z prac rza˛du, zastanawiano sie˛, jak zaradzic´ potrzebom kurii i seminariów wobec braku wsparcia ze strony rza˛du, naradzano sie˛, jak usprawnic´ działalnos´c´ parafii i stowarzyszen´, które powinny byc´ oddzielone od partii politycznych, postanowiono pracowac´ nad rozwojem Akcji Katolickiej84. Na zakon´czenie obrad wystosowano do prezydenta Griniusa długi memoriał zredagowany przez Wizytatora85. Tekst, dobrze udokumentowany, jest streszczeniem historii ustanowienia niezalez˙nej litewskiej prowincji kos´cielnej. Podkres´lono w nim udział rza˛du poprzedniej kadencji przy powstawaniu prowincji. Maja˛c na wzgle˛dzie zarzuty obecnych władz, z˙e jest wyła˛cznie dziełem Watykanu, powołano sie˛ na konstytucje˛ litewska˛, w szczególnos´ci na paragraf 83, który mówi: „Dla wszystkich organizacji religijnych, istnieja˛cych w Litwie, Pan´stwo uznaje jednakowe prawo rza˛dzenia sie˛ jak 487 83 Zbiory własne. 84 Litterae, s. 389-390, pismo do Gasparriego, 11 X 1926. 85 Visitator, s. 208.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==