Blogoslawiony Jerzy Matulewicz

do masonerii. W opinii Wizytatora, liczni ministrowie byli fanatycznymi wrogami religii, która˛ chcieli całkowicie usuna˛c´ z z˙ycia publicznego, przed czym powstrzymywała ich jedynie obawa przed katolickim ludem73. Pocza˛tkowo rza˛d usiłował stworzyc´ Kos´ciołowi takie warunki, jakie w tym czasie panowały w Meksyku, lecz z upływem czasu ministrowie złagodzili swoje poste˛powanie74. Juz˙ na pocza˛tku swego urze˛dowania prezydent wstrzymał proces nawia˛zania stosunków ze Stolica˛ Apostolska˛. Naste˛pnie zarówno on, jak i ministrowie okazywali, z˙e nie uznaja˛ ani ustanowionej prowincji kos´cielnej, ani nowo mianowanych biskupów. Odnowa z˙ycia religijnego zapocza˛tkowana w uroczystos´c´ Zmartwychwstania, trwała tylko przez okres wielkanocny. 30 sierpnia 1926 roku minister spraw wewne˛trznych Vladas Požela, powołuja˛c sie˛ na dekret Rady Ministrów, napisał do kurii kowien´skiej, z˙e nie uznaje metryk wystawionych przez proboszczów, poniewaz˙ kuria metropolitalna kowien´ska „nie jest przewidziana przez prawo, dlatego jej akty cywilne nie sa˛ uznawane”. To pismo otrzymały takz˙e inne kurie75. 14 wrzes´nia Ministerstwo Os´wiaty zwróciło pisma kurii wyłkowyskiej i koszedarskiej, dotycza˛ce zmian nauczycieli religii w szkołach wyz˙szych i s´rednich z adnotacja˛, z˙e „kurie wymienione w tych pismach nie sa˛ uznawane przez prawo i dlatego Ministerstwo nie moz˙e brac´ pod uwage˛ zmian nauczycieli religii przez nie proponowanych”76. 17 wrzes´nia Ministerstwo Spraw Wewne˛trznych pismo kurii kowien´- skiej potraktowało jako „pismo instytucji nie istnieja˛cej”77. Tak samo uzasadnił rza˛d odmowe˛ wypłacania ksie˛z˙om i instytucjom kos´cielnym pensji78 nalez˙nych za przeje˛te przez siebie maja˛tki kos´cielne po Rosjanach. 485 73 Litterae, s. 383-384, pismo do Gasparriego, 11 X 1926. 74 Litterae, s. 395, pismo do Gasparriego, 21 X 1926. 75 AGM, Acta GM, Acta Visitatoris, nr 149, memoriał biskupów Litwy do prezydenta K. Gryniusa, 8 X 1926. 76 Tamz˙e. 77 Tamz˙e. 78 Litterae, s. 385, pismo do P. Gasparriego, 11 X 1926.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==