tolskiej65. Składał wizyty rza˛dcom diecezji i władzom administracyjnym. O jego wizycie w USA pisano obszernie zarówno w prasie litewskiej jak i angloje˛zycznej66. Arcybiskup wraz z ks Bucysem opus´cili Stany Zjednoczone 1 wrzes´- nia i na statku „Berengaria” przybyli do Londynu. Zatrzymali sie˛ na kilka dni na plebanii kos´cioła s´w. Kzimierza. Zaprosił ich na obiad przedstawiciel dyplomatyczny Litwy Ernestas Galvanauskas. Korzystaja˛c z auta ministra zwiedzili uniwersytet w Oksfordzie67. O swojej pracy abp Matulewicz napisał: „W Ameryce cały czas bardzo intensywnie i bardzo cie˛z˙ko pracowałem. Zwiedziłem znaczniejsze kolonie Litwinów, starałem sie˛ utwierdzic´ ich w wierze i przywia˛zaniu do Kos´cioła katolickiego. Odbyłem rodzaj misji, zdaje sie˛, z˙e z poz˙ytkiem. Z okazji mych odwiedzin składano mi małe ofiary. Uzbierało sie˛ nieco dolarów, be˛dzie na zapocza˛tkowanie domu w Rzymie. Zdrowie, dzie˛ki Bogu, wytrzymało do kon´ca, ale jestem mocno spracowany; co dzien´ prawie miewałem najmniej po 2 kazania, a czasami i po 5 jednego dnia; cia˛gle byłem w podróz˙y”68. Na Litwe˛ powrócił 14 wrzes´nia69. Zastał ja˛ zupełnie inna˛ niz˙ opuszczał. W wyborach (8-9 maja) zwycie˛z˙yły partie lewicowe: ludowcy i socjaldemokraci. One tez˙ utworzyły rza˛d, który be˛dzie kierował Litwa˛ przez naste˛pne pół roku. Historyk Litwy Piotr Łossowski ocenia ten okres z uznaniem, podkres´laja˛c dokonania rza˛du: wszechstronne reformy pan´stwowe i społeczne, przywrócenie swobód politycznych, rozkwit z˙ycia społecznego i kulturalnego kraju70. Nie moz˙na tej pozytywnej opinii odnies´c´ do z˙ycia Kos´cioła katolickiego. Wprost przeciwnie, był to dla niego bardzo trudny czas. Prezydentem został ludowiec Kazys Grinius, znany nie tylko jako antyklerykał71, ale takz˙e wojuja˛cy ateista72, prawdopodobnie nalez˙a˛cy 484 65 Litterae, s. 383, list do Gasparriego, 11 X 1926. 66 Kucˇas, s. 316. 67 Ricordi di[...]P.Bucys,w: Summarium super virtutibus, s.65, w: Positio super virtutibus... dz. cyt. 68 LP, t. I, s. 100, list do K. Bronikowskiego, 11 IX 1926. 69 Zbiory własne. 70 P. Łossowski, Kraje..., dz. cyt., s. 120. 71 Tamz˙e, s. 83. 72 Visitator, s. 227.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==