2. PROWINCJA KOS´CIELNA I KONKORDAT W odrodzonej Litwie konieczne było dostosowanie granic diecezji do granic pan´stwa. Na jej terenie znajdowała sie˛ prawie cała, rozległa, diecezja z˙mudzka ze stolica˛ w Kownie, cze˛s´c´ diecezji sejnen´skiej (bez swej stolicy), znaczna cze˛s´c´ diecezji wilen´skiej (takz˙e bez swej stolicy) oraz od 1923 roku rejon kłajpedzki, oderwany od diecezji warmin´skiej. Ponadto diecezja z˙mudzka i litewska cze˛s´c´ diecezji wilen´skiej teoretycznie nalez˙ały do metropolii mohylewskiej, cze˛s´c´ diecezji sejnen´skiej do metropolii warszawskiej, rejon kłajpedzki wraz z diecezja˛ warmin´ska˛ podlegał bezpos´rednio Kurii Rzymskiej. Rza˛d litewski juz˙ w 1919 roku rozpocza˛ł starania w celu uregulowania tej nienormalnej sytuacji i stworzenia niezalez˙nej litewskiej prowincji kos´cielnej. Podobne kroki podejmowano takz˙e póz´niej. Chodziło o dobro zarówno Kos´cioła, jak i pan´stwa1. 2 listopada 1925 roku biskupi litewscy wystosowali do Stolicy Apostolskiej pismo z pros´ba˛ o utworzenie prowincji kos´cielnej2. Pros´ba stanowiła formalny motyw przysłania wizytatora apostolskiego Jerzego Matulewicza3. Zebrawszy materiał, Wizytator 15 lutego 1926 roku zwołał posiedzenie biskupów. Przyje˛to na nim projekt, który sie˛ stał podstawa˛ dyskusji z rza˛dem i został przedstawiony Stolicy Apostolskiej4. Uchwalono, „aby ze wszystkich terytoriów znajduja˛cych sie˛ aktualnie w granicach Republiki Litewskiej została utworzona jedna prowincja kos´cielna kowien´ska, która by sie˛ składała z kos´cioła metropolitalnego kowien´skiego 474 1 AGM, Acta GM, Acta Visitatoris, nr 149, memoriał biskupów litewskich do prezydenta K. Griniusa, 8 X 1926. 2 Tamz˙e, nr 4. 3 Tamz˙e, nr 7. 4 Litterae, s. 311, Animadversiones..., 20 II 1926.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==