oraz z pomocniczych: telszewskiego, poniewieskiego, wyłkowyskiego i administracji apostolskiej koszedarskiej”5. Wizytator przedstawił projekt władzom rza˛dowym, a mianowicie premierowi L. Bistrasowi i ministrowi spraw zagranicznych M. Reinysowi6. Władze nie zgadzały sie˛, aby prowincja nazywała sie˛ kowien´- ska˛7. Ostatecznie Wizytator usta˛pił i w przeredagowanym teks´cie nie było tej nazwy. Domagały sie˛ tez˙, z˙eby w nazwie cze˛s´ci diecezji sejnen´skiej znalazło sie˛ okres´lenie „Sudavija”. W tym wypadku obiecał sprawe˛ przedstawic´ w Rzymie8. Duz˙y problem stanowiło terytorium Kłajpedy, licza˛ce 2848 km2 i 141 tysie˛cy mieszkan´ców. Na mocy traktatu wersalskiego zostało ono powierzone Lidze Narodów. W 1923 roku kontrole˛ nad nim przeje˛ła Litwa. Zostało to zalegalizowane przez Rade˛ Ambasadorów na podstawie konwencji kłajpedzkiej z 8 maja 1924 roku. Od tej pory formalnie terytorium wchodziło w skład pan´stwa litewskiego, zachowuja˛c autonomie˛ administracyjna˛, prawna˛ i finansowa˛9. Na tym obszarze w 4 parafiach mieszkało 6400 katolików, których obsługiwało 6 ksie˛z˙y. Ponadto stacjonował tam garnizon litewski z własnym kapelanem. Niemcy i ksie˛z˙a chcieli pozostac´ przy diecezji warmin´skiej, natomiast Litwini pragne˛li nalez˙ec´ do planowanej diecezji telszewskiej. Rza˛d litewski bezwzgle˛dnie domagał sie˛ odła˛czenia tego regionu od diecezji warmin´skiej i wła˛- czenia go do diecezji telszewskiej. Biora˛c to pod uwage˛, biskupi zaproponowali: „do tej diecezji (telszewskiej) doła˛cza sie˛ rejon kłajpedzki jako oddzielny dekanat, którym zarza˛dza ordynariusz telszewski z zachowaniem tego, co nalez˙y zachowac´”10. Biskup warmin´ski Augustyn Bludau i ksie˛z˙a z rejonu Kłajpedy wysłali do Rzymu sprzeciwy11 Odpowiadaja˛c na nie, abp Matulewicz napisał obszerna˛ obrone˛ projektu12. 475 5 AGM, Akta GM, Akta Visitatoris, nr 25, biskupi litewscy do Piusa XI, 15 II 1926. 6 Litterae, s. 319. 7 LL, s. 33, list do premiera L. Bistrasa, 26 II 1926. 8 LL, s. 33-34, list do L. Bistrasa, 1 III 1926. 9 H. Wisner, Litwa i Litwini, Olsztyn 1991, s. 176-177. 10 Litterae, s. 322, Matulewicz do Gasparriego, 20 II 1926. 11 AGM, Acta GM, Acta Visitatoris, nr 17. 12 Litterae, s. 337-344, De regione Klaipedensi (Memel) animadversiones, 21 III 1926.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==