Pius XI przyja˛ł go 13 sierpnia. „Była to bardzo miła i serdeczna audiencja” stwierdził w lis´cie do ks. Krišcˇiukaitisa44. Na pocza˛tku swego posługiwania pasterskiego bp Jerzy posiadał szczególne uprawnienia. Był niespokojny, czy zawsze waz˙nie z nich korzystał. Teraz na jego pros´be˛ papiez˙ wszystko potwierdził i zalegalizował45. Podobnie otrzymał potwierdzenie – o które prosił – wszystkich spraw Zgromadzenia Ksie˛z˙y Marianów, które mogły byc´ załatwione nie według prawa z braku rozeznania lub braku koniecznych warunków46. Pius XI pozwolił tez˙ marianom zamieszkac´ w Rzymie. Miał nawet zamiar podarowac´ im jaka˛s´ siedzibe˛, ale nie mógł tego zamiaru zrealizowac´47. 1 wrzes´nia 1925 roku Pius XI wyniósł bp. Matulewicza do godnos´ci arcybiskupa, powierzaja˛c mu tytularna˛ stolice˛ Aduli w Etiopii48. Po tych wszystkich kontaktach z przedstawicielami Kurii Rzymskiej i ambasady polskiej abp Matulewicz był całkowicie przekonany, z˙e dobrze zrobił, zrzekaja˛c sie˛ diecezji. Rza˛d polski, poparty przez Narodowa˛ Demokracje˛, dołoz˙yłby wszelkich staran´, aby go pozbawic´ stolicy wilen´skiej. Stolica Apostolska wobec jego sprzeciwu musiałaby usta˛pic´, co byłoby dla niej niewygodne. Kardynał Gaetano De Lai, sekretarz Kongregacji Konsystorialnej, powiedział bp. Jerzemu, z˙e jego usta˛pienie było przykra˛ koniecznos´cia˛, aczkolwiek nieunikniona˛, i z˙e bardzo dobrze zrobił prosza˛c o zwolnienie49. Uprzedzaja˛c niewłas´ciwe reakcje Litwinów z Republiki Litewskiej na swoje odejs´cie z Wilna, Biskup prosił ks. Bucˇysa: „Jes´liby litewskie gazety w nieodpowiedni sposób interpretowały moje zwolnienie sie˛ z Wilna lub os´mielały sie˛ robic´ zarzuty Ojcu S´wie˛temu, wyjas´nij, z˙e inaczej nie moz˙na było posta˛pic´. Dłuz˙ej tam pozostawac´ nie mogłem. Byłoby to szalen´stwo. Ojciec S´wie˛ty, zwalniaja˛c mnie dokonał prawdziwego dzieła miłosierdzia i jeszcze jeden raz wie˛cej okazał mi swoje prawdziwie ojcowskie serce”50. 448 44 LL, s. 312, 19 [VIII] 1925. 45 Journal, s. 333. 46 LL, s. 514, list do K. Reklaitisa, 30 I 1926. 47 Journal, s. 333. 48 Annuario Pontificio per l’anno 1927, Roma 1927, s. 260. 49 LL, s. 223-224, list do F. Bucˇysa, 9 XI 1925. 50 LL, s. 210, 6 VIII 1925.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==