powaz˙na˛ sume˛ 20 tysie˛cy złotych36. Wystarczyło to na pokrycie kosztów zwia˛zanych z przeprowadzka˛. Bp Matulewicz wyjechał z Warszawy pocia˛giem 3 sierpnia37. Opuszczaja˛c nasz kraj mógł z jeszcze wie˛ksza moca˛ powtórzyc´ słowa, napisane przed rokiem do kardynała Gasparriego: „Prawie przez całe moje z˙ycie pracowałem w Polsce i to szczerze i ze wszystkich sił”38. Ks. Jan Malinowski, proboszcz w Kuz´nicy Białostockiej, zeznał w procesie apostolskim abp. Matulewicza: „Gdy w 1925 roku przestał byc´ ordynariuszem wilen´skim, bezpos´rednio po tym słyszałem, jak bardzo powaz˙ni ksie˛z˙a Polacy mówili: »Polacy nie chcieli miec´ s´wie˛tego biskupa«39. Bp Matulewicz zamieszkał 5 sierpnia w dobrze znanym sobie miejscu w domu generalnym Ksie˛z˙y Zmartwychwstan´ców przy via san Sebastianello 1140. Poniewaz˙ był to czas wakacji miasto wie˛c wygla˛dało jak wymarłe. 6 sierpnia swoje kroki skierował do Watykanu. Przyje˛li go: Francesco Borgongini Duca, sekretarz Kongregacji Nadzwyczajnych Spraw Kos´cioła, i Giuseppe Pizzardo, zaste˛pca sekretarza stanu (sekretarz stanu Gasparri mógł go przyja˛c´ dopiero 19 paz´dziernika41). Naste˛pnie udał sie˛ do ambasady polskiej. Zastał tylko ministra pełnomocnego Jana Perłowskiego. Poinformował go o rezygnacji i os´wiadczył, z˙e nie zamierza szkodzic´ w jakikolwiek sposób Polakom. Perłowski zas´ zapewnił go, z˙e rza˛d polski nic nie ma przeciwko niemu jako ksie˛dzu i biskupowi. Przeciwnie, w swym pis´mie do Stolicy Apostolskiej chwalił go i starał sie˛ przenies´c´ do Cze˛stochowy. Jedynie z przyczyn politycznych nie mógł pozostac´ w Wilnie. Do towarzysza˛cego Biskupowi Władysława Lewandowicza, marianina, powiedział: „Szlachetny gest zrobił”42. Ambasador Władysław Skrzyn´ski po powrocie z wakacji zaprosił go na przyje˛cie 25 paz´dziernika 1925 roku43. 447 36 LL, s. 310, list do Krišcˇiukaitisa, 19 VII 1925. 37 LCVA, 1674, 2, vol. 1, adnotacje graniczne w paszporcie, wydanym 27 VII 1925. 38 Ep. Matulewicz, Relatio de regimine pastorali Dioecesis Vilnensis..., w: Documenta Responsioni adnexa, s. 84, w: Positio super virtutibus... dz. cyt. 39 Summarium..., s. 371, w: Positio super virtutibus..., dz. cyt. 40 LL, s. 311, list do J. Krišcˇiukaitisa, 6 VIII 1925. 41 LL, s. 218, list do F. Bucˇysa, 16 X 1925. 42 Journal, s. 332-333. 43 LL, s. 222-224, list do F. Bucˇysa, 9 XI 1925.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==