jednak utrudnione jest przeciwdziałanie jego wpływom i działalnos´ci”37. Wniosek został uchwalony 25 paz´dziernika 1923 roku w formie: „Komitet Polityczny Rady Ministrów na posiedzeniu w dniu 25 b.m. uchwalił na wniosek ministra spraw wewne˛trznych poczynic´ odpowiednie kroki celem usunie˛cia wzgle˛dnie przeniesienia ks. biskupa Matulewicza z katedry biskupiej w Wilnie. Przedstawiaja˛c na posiedzeniu Komitetu Politycznego Rady Ministrów sprawe˛ szkodliwej z punktu widzenia pan´stwowego działalnos´ci ks. biskupa Matulewicza, p. minister spraw wewne˛trznych podkres´lił te˛ okolicznos´c´, z˙e ks. biskup Matulewicz nie jest obywatelem polskim, co równiez˙ z punktu widzenia formalnego dyskwalifikuje go do piastowania godnos´ci biskupa i administratora diecezji w Polsce”38. O tej uchwale minister spraw zagranicznych Roman Dmowski 9 listopada 1923 roku powiadomił posła Skrzyn´skiego, polecaja˛c mu przedstawic´ w Watykanie z˙yczenie rza˛du polskiego, by bp Matulewicz za rada˛ Stolicy S´ wie˛tej sam zrezygnował z katedry wilen´skiej, gdyz˙ nawet nie jest obywatelem polskim i nie posiada formalnego prawa do zajmowania piastowanego stanowiska. Bp Matulewicz, pomimo pobłaz˙liwos´ci rza˛du polskiego nie okazał sie˛ lojalny i rozwina˛ł szeroka˛ akcje˛ lituanizuja˛ca˛ i białorusyfikuja˛ca˛. Do uchwały Dmowski doła˛czył groz´be˛, z˙e jes´li Watykan nie znajdzie moz˙liwos´ci skłonienia bp. Matulewicza do usta˛pienia, to rza˛d be˛dzie musiał wycia˛gna˛c´ konsekwencje z faktu braku obywatelstwa polskiego, gdyz˙ rozdraz˙nienie ludnos´ci jest tak duz˙e, z˙e zachodzi obawa gorsza˛cych zajs´c´, moga˛cych podkopac´ autorytet Kos´cioła i to na obszarach, gdzie on jest szczególnie cenny. Jako jedyne uste˛pstwo rza˛d mógłby sie˛ zgodzic´ na obje˛cie przez bp. Matulewicza innej diecezji na terytorium nie obejmuja˛cym ludnos´ci narodowos´ciowo mieszanej, jes´li uzyska obywatelstwo polskie. Na pis´mie ktos´ ołówkiem napisał: „Kielce?”. Do listu doła˛czono kilka pism delegata Romana39. MSZ poinformowało MSW i MWRiOP z˙eby z konkretnymi krokami administracyjnymi przeciwko bp. Matulewiczowi, sprawie tak draz˙liwej, 426 37 Tamz˙e, , k. 143, wniosek w sprawie przeniesienia ks. biskupa Matulewicz z katedry biskupiej w Wilnie, bez daty. 38 Tamz˙e, k. 143, pismo MSW do MSZ, 31 X 1923. 39 Tamz˙e, k. 149-150.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==