ks. Puciate˛ do Rzymu, „aby tam informował o warunkach Kos´cioła w naszym regionie oraz zabiegał o jak najszybsze odwołanie biskupa wilen´skiego”8. Przed wyjazdem ks. Puciata zbierał dokumenty i podpisy w tym celu. Natomiast w samym Rzymie odwiedzał róz˙ne osoby, chca˛c je usposobic´ nieprzychylnie do swego biskupa. Jak opowiada ks. Walerian Meysztowicz, ks. Puciata zawiózł do Rzymu (nieznany nam) memoriał oraz został przyje˛ty na audiencji przez Piusa XI. Znaja˛c juz˙ tres´c´ memoriału „Papiez˙ odwrócił sie˛ ode mnie ze wstre˛tem” relacjonował sam ks. Puciata9. Kilka miesie˛cy póz´niej, nuncjusz zwrócił sie˛ do bp. Matulewicza z zapytaniem, co sa˛dzi o mianowaniu ks. Puciaty... prałatem?10 Juz˙ po latach ks. Puciata zwierzył sie˛ ks. Władysławowi Rusznickiemu „z˙e z˙ałuje swojego poste˛powania, doszedł bowiem do przekonania, z˙e nie powinien tak poste˛powac´, bo to było wobec Biskupa niesprawiedliwe”11. Na 18 kwietnia 1922 roku zaplanowano formalne przeje˛cie władzy przez Rzeczypospolita˛ Polska˛ nad Ziemia˛ Wilen´ska˛. W uroczystos´ci wzie˛ły udział najwyz˙sze władze rza˛dowe, z Piłsudskim i premierem Antonim Ponikowskim na czele. Na ten historyczny moment został zaproszony przez premiera kardynał Edmund Dalbor. Niewa˛tpliwie chodziło o nadanie uroczystos´ci jak najwie˛kszego splendoru, ale takz˙e uzyskanie pomocy w usunie˛ciu z Wilna bp. Matulewicza. Kardynał był pierwszoplanowa˛ postacia˛ w Episkopacie Polskim i politykiem. Prałat Ermenegildo Pellegrinetti scharakteryzował jego postawe˛ w słowach: „Uprawia aktualnie polityke˛ w duchu raczej narodowym”12. Juz˙ wczes´- niej jako metropolita podejmował sie˛ na pros´be˛ rza˛du róz˙nych delikatnych misji. W 1919 roku starał sie˛ usuna˛c´ z Pelplina bp. Augustyna Rozentretera i jego sufragana Jakuba Klundera13. 418 8 Litterae, s. 175-176, list bp. Matulewicza do nuncjusza L. Lauriego, 18 VII 1922. 9 W. Meysztowicz, Poszło z dymem. Gawe˛dy o czasach i ludziach, Warszawa 1989, s. 145. 10 AGM, Acta GM, Acta Vilnensia, Puciata Leo nr 1; list nuncjusza L. Lauriego do bp. Matulewicza, 14 VII 1922; Litterae, s. 175-176, odpowiedz´ bp. Matulewicza, 18 VII 1922. 11 Ks. W. Rusznicki, Vir ecclesiasticus, w: Wspomnienia, s. 296. 12 E. Pellegrinetti, Relazione finale sulla missione di mons. Ratti in Polonia, w: Ottavio Cavalleri, L’Archivio di mons. Achille Ratti visitatore apostolico e nunzio a Varsavia (19181921), Città del Vaticano 1990, s. 191. 13 S. Wilk, Episkopat..., dz. cyt., s. 350.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==