litewskiego pochodzenia Biskupa, zwłaszcza, z˙e na stanowisko został mianowany na z˙yczenie biskupów polskich, przy jednoczesnym niepewnym panowaniu w Wilnie Polaków, był niewystarczaja˛cy, a nawet niekiedy nie moz˙na było go wysuna˛c´. Sta˛d nalez˙ało udowodnic´, z˙e bp Matulewicz nie nadaje sie˛ na to stanowisko. Skrzyn´ski juz˙ w pierwszych tygodniach swego urze˛dowania pisał do ministra spraw zagranicznych: „Fakty i fakty z wiarygodnych z´ródeł, z najs´cis´lejszymi datami i nazwiskami, to jedyna rzecz, która nam na tutejszym terenie realnie pomóc moz˙e. Fakty bez oburzen´, bez frazesów. Byłoby celowe wybrac´ w Wilnie i we Lwowie po jednym ksie˛dzu spokojnie rzeczowym, partyjnie nierozognionym, niech ci ksie˛z˙a donosza˛ do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o biez˙a˛cych faktach, dowodza˛cych politykowania przez ksie˛z˙y Ukrain´ców czy Litwinów (teksty kazan´, odczyty, działalnos´c´ ich w prasie). Moz˙e byłoby praktyczne, by jakis´ rozumny ksia˛dz w Warszawie w centrali [zbierał] te informacje”4. Przypuszczalnie z ta˛ inicjatywa˛ ma zwia˛zek misja ks. Leona Puciaty, wychowanka Uniwersytetu Gregorianum w Rzymie, profesora seminarium duchownego i Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, byłego korepetytora ks. Waleriana Meysztowicza5, syna ówczesnego prezesa Tymczasowej Komisji Rza˛dza˛cej Litwy S´rodkowej Aleksandra Meysztowicza. Aleksander Meysztowicz oraz minister spraw zagranicznych zwrócili sie˛ do bp. Matulewicza o zgode˛, by ks. Puciata, jak to relacjonuje Biskup, „udał sie˛ do Rzymu w celu wspierania polskiego poselstwa dyplomatycznego przy Stolicy Apostolskiej, co, jak sie˛ wydaje, prawdopodobnie polega na tym, aby informował poselstwo o sytuacji i stanie naszego Kos´cioła”6. Bp Matulewicz, jak informuje, dał takie pozwolenie, bo nie mógł odmówic´. Chociaz˙ jak zaznacza w lis´cie do nuncjusza Lauriego, Stolica Apostolska potrzebuje w diecezji wilen´skiej nie informatorów, bo polityków jest za duz˙o, ale gorliwych duszpasterzy ludu, aby skierowac´ umysły po wojennej katastrofie do Chrystusa7. Jak sie˛ póz´niej dowiedział bp Matulewicz, MSZ wysłało 417 4 AAN, MWRiOP nr 397, k. 41, Wł. Skrzyn´ski do MSZ, 30 IX 1921. 5 W. Meysztowicz, Poszło z dymem. Gawe˛dy o czasach i ludziach, Warszawa 1989, s. 142-144. 6 Litterae, s.147, List bp .Matulewicza do nuncjusza L. Lauriego, 30 I 1922. 7 Tamz˙e.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==