kiedy to przetłumaczyła na je˛zyk francuski i dore˛czyła nuncjuszowi Rattiemu list ks. Lubian´ca przeciw projektowi bp. Matulewicza umie˛- dzynarodowienia wydziału teologicznego na Uniwersytecie Stefana Batorego104. Była osoba˛ zamoz˙na˛ i religijna˛. Znaczne sumy przeznaczała na misje katolickie. W swoim budynku w Wilnie jeszcze za czasów rosyjskich umies´ciła tajny klasztor sióstr nazaretanek, które tam prowadziły szkołe˛ polska˛. Nad całos´cia˛ czuwał ks. Karol Lubianiec, o którym bp Matulewicz zapisał w dzienniku: „Na siostry magdalenki ma wpływ ks. Kuleszo i Chomski, na nazaretanki – ks. Lubianiec”105. Za swoje zasługi Jelen´ska otrzymała papieski medal Pro Ecclesia et Pontifice106. Po II wojnie s´wiatowej wywieziona przez Sowietów z Wilna do Kazachstanu, zmarła z głodu na stepie w pobliz˙u linii kolejowej i tam została pogrzebana. Jej przyjaz´n´ z Maria˛ Weyssenhoff skon´czyła sie˛ w momencie, gdy dowiedziała sie˛ o jej protes´cie. Weyssenhoff wspomina, z˙e ja˛ oczerniano w s´rodowisku wilen´skim, jakoby podpisała memoriał, a naste˛pnie za pienia˛dze od Biskupa odwołała swój podpis107. Co wie˛cej, 17 listopada 1923 roku zarza˛d Towarzystwa Pan´ Miłosierdzia s´w. Wincentego à Paulo wystosował os´wiadczenie do kardynała Gasparriego: „Dowiadujemy sie˛ z bólem serca, z˙e tymczasowa Prezydentka Towarzystwa Pan´ Miłosierdzia s´w. Wincentego à Paulo, Pani Maria Weysenhoffowa bez porozumienia sie˛ z Towarzystwem cofne˛ła swój podpis z memoriału wysłanego z Wilna na re˛ce Jego Ekscelencji Nuncjusza Laurent Lauri. Protestujemy wszystkie przeciwko temu wysta˛pieniu i solidaryzujemy sie˛ z tres´cia˛ wspomnianego memoriału co jako prawowite katoliczki i Polki własnore˛cznymi podpisami stwierdzamy”108. W listopadzie 1923 roku 35 Polaków z Wilna złoz˙yło Pro memoria. Do Rza˛du Polskiego w sprawie biskupa J. Matulewicza. Ws´ród sygnatariuszy jest mie˛dzy innymi prezydent Wilna Witold Ban´kowski i jego 412 104 ASV, ANV, 206, k. 735-736. 105 Journal, s. 213. 106 F. Ruszczyc, Dziennik, cze˛s´c´ II..., s. 184. 107 M. Weyssenhoff, Uniewinnienia, w: Wspomnienia, s. 329-332. 108 Zbiory własne.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==