niektórych osób, które o niczym nie wiedziały; kiedy sie˛ jednak dowiedziały, odwołały swoje podpisy, pisza˛c w tej sprawie do Rzymu. Skon´czyło sie˛ kompromitacja˛, a kardynał Gasparri, opowiadaja˛c mi o tym, us´miał sie˛ szczerze. Niegodziwos´c´ sama sobie zadała kłam. Ja wszystko polecam Opatrznos´ci Boz˙ej i Stolicy Apostolskiej. Dopóki zechce, moz˙e mnie trzymac´ w Wilnie. Jes´li mnie zwolni, be˛de˛ sie˛ radował”101. Marie˛ Weyssenhoff interesowało, kto bez jej zgody posługuje sie˛ jej nazwiskiem. 3 paz´dziernika 1923 roku otrzymała list od Marii Jelen´skiej, z którego przytaczam znaczne fragmenty: „Przed chwila˛ otrzymałam list od Panny Zofii Kos´ciałkowskiej, która mi donosi z˙e Pani jest bardzo oburzona za podpisanie nazwiska Pani na memoriale podanym Mgrowi Lauri i dochodzi Pani kto jest sprawca˛ tego. Otóz˙, droga Pani, winowajczynia˛ jestem ja! Zdawało mi sie˛ z˙e Pania˛ uprzedziłam co do tego, jes´li nie – to najmocniej za to Pania˛ przepraszam i rozumiem doskonale z˙e sie˛ nie ma prawa niczyjego podpisu kłas´c´ pod jakikolwiek dokument bez poprzedzaja˛cego porozumienia. Stało sie˛ to w ten sposób: z˙e powaz˙na bardzo osobistos´c´ (nazwisko wymienie˛ za widzeniem sie˛) zbieraja˛ca podpisy, ktos´ bardzo zacny i powaz˙ny przyszedł do mnie z szeregiem przygotowanych nazwisk osób przoduja˛cych w społeczen´stwie wilen´skim ws´ród których figurowało tez˙ nazwisko Pani – z zapytaniem czy moz˙na Pania˛ podpisac´ – a czas tak naglił, bo to była ostatnia chwila do wysłania memoriału – odpowiedziałam z˙e biore˛ to na siebie i miałam natychmiast Pania˛ o to zapytac´. Jak sie˛ stało z˙e tego nie uczyniłam – istotnie nie pamie˛tam”102. Jako autorów memoriału ks. Wiskont wymienia ksie˛z˙y polskich, a zwłaszcza ks. Lb. czyli, jak moz˙na przypuszczac´, Lubian´ca103. Kim była Maria Jelen´ska? Ws´ród podpisów pod tekstem jej nazwiska nie ma. Niemniej widac´, z˙e nalez˙ała do s´cisłego grona organizatorów memoriału. Pierwszy raz jej nazwisko spotykamy 25 czerwca 1919 roku, 411 101 LL, s. 375, list do ks. J. Kukty, 2 VIII 1923; por. tez˙ dramatyczny tekst M. Weyssenhof, Uniewinnienia, w: Wspomnienia, s. 324-334. 102 AGM, Acta GM, Acta Vilnensia, Litterae II, list M. Jelen´skiej do M. Weyssenhoff, 3 X 1923. 103 AGM, Acta GM, Litterae II, list A. Wiskonta do bp. J. Matulewicza, 29 VI 1923.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==