Cel nagonki był precyzyjnie okres´lony: tak oczernic´ Biskupa w oczach diecezjan, aby sam odszedł lub został odwołany. Władysław Studnicki nawet znalazł uzasadnienie prawne tych poczynan´. 28 lutego 1923 roku pisał: „Według prawa kanonicznego, jez˙eli biskup stał sie˛ w diecezji persona odiosa, powinien byc´ odwołany”10. Nalez˙ało wie˛c wszystko czynic´, by sie˛ stał persona odiosa. Temu przede wszystkim miało słuz˙yc´ podkres´lanie, z˙e diecezja jest polska, a Biskup obcy. Redaktor Obst w swoim artykule: Litewski biskup na polskiej ziemi11 eksponował zgode˛ władz niemieckich i litewskich na nominacje˛, wykorzystuja˛c istnieja˛ce urazy polsko-niemieckie i polsko-litewskie. Tenz˙e sam redaktor Obst pisał, z˙e w celu zniszczenia zbawiennego wpływu Kos´cioła katolickiego na dzieje narodu polskiego „okupanci niemieccy byli przebieglejsi, bo postanowili uz˙yc´ wpływu Kos´cioła do swych celów politycznych. Za ich sprawa˛, s´cis´lej zas´ mówia˛c, za sprawa˛ gen. Ludendorffa oraz biskupa kolon´skiego kard. Hartmanna, posiadaja˛cego w Rzymie ogromne wpływy, naznaczono nam wbrew woli ludnos´ci, wbrew woli całego duchowien´stwa, w przededniu niemal upadku wraz˙ej pote˛gi niemieckiej, biskupa Litwina”12. Nazwiska: Ericha Ludendorffa i Adolfa Hartmanna znajduja˛ sie˛ w wielu tekstach skierowanych przeciwko bp. Matulewiczowi, chociaz˙ z˙adnego ich udziału nie udało sie˛ stwierdzic´. Generał Ludendorff dokuczył Polakom w czasie wojny, a kardynał Hartmann był potrzebny jako ła˛cznik z Watykanem. Zgodnie z przyje˛ta˛ przez jego wrogów logika˛, bp Matulewicz działał według instrukcji Niemiec i Litwy. Obst pisał: „w osobie J. E. ks. Matulewicza mamy przede wszystkim polityka litewskiego, spełniaja˛cego wszystkie wskazówki i nakazy Kowna czy Berlina, nawet z wyraz´na˛ szkoda˛ sprawy Kos´cioła, wroga Polski i polskos´ci, prowadza˛cego systematyczna˛, na szeroka˛ skale˛ zakrojona˛ akcje˛ antypolska˛ przy pomocy całego zaste˛pu przez siebie wykształconego młodego duchowien´stwa litewskiego i białoruskiego”13. 389 10 W. Studnicki, Kwestia białoruska, „Słowo” 1923, nr 47. 11 „Rzeczpospolita” 1921, nr 80. 12 Tamz˙e. 13 [J. Obst] J. O., Przymusowa rusyfikacja Kresów, „Dziennik Wilen´ski” 1923, nr 206.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==