zwłaszcza, z˙e choroba wybujałego nacjonalizmu dotyka niektórych z nich. Kos´ciół polski mógłby sie˛ stac´ zbytnio narodowy. Komitet Biskupów na jednym z posiedzen´ – kontynuował bp Matulewicz – wyraził z˙yczenie, aby poszczególni ordynariusze nie załatwiali spraw dotycza˛cych całego Kos´cioła ani z rza˛dem, ani ze Stolica˛ Apostolska˛. Tenz˙e Komitet działa jako trwała instytucja, w imieniu Episkopatu Polski wydaje dekrety, zarza˛dzenia, listy pasterskie. Posługuje sie˛ kancelaria˛ w Warszawie, która jest jednoczes´nie biurem prymasowskim kardynała Dalbora. Tenz˙e kardynał zmierza do kierownictwa i centralizacji Kos´cioła w Polsce, jak gdyby posiadał jaka˛s´ rzeczywista˛ władze˛. Po tym krytycznym przedstawieniu działalnos´ci zjazdów bp Matulewicz sformułował postulaty o charakterze praktycznym. 1) Sposobu odbywania konferencji biskupów nie moz˙na zaaprobowac´. Biora˛c w nich udział w Gniez´nie i Cze˛stochowie, widza˛c w jaki sposób sie˛ odbywaja˛, wychodził z nich z bólem, smutkiem i niepokojem. Lepiej by było, aby sie˛ odbywały synody diecezjalne, prowincjonalne i plenarne, zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego. Konferencje, jakie maja˛ miejsce obecnie, powinny sie˛ odbywac´ za zezwoleniem Stolicy Apostolskiej, pod przewodnictwem jej legatów i na tematy uprzednio zaplanowane i przygotowane, akta zas´ powinny byc´ zaaprobowane przez Stolice˛ Apostolska˛. 2) Komitet, składaja˛cy sie˛ z pie˛ciu biskupów nalez˙y odwołac´. Jezus Chrystus pomie˛dzy Piotrem, a apostołami nie postawił z˙adnych pos´redników. Centrum Kos´cioła jest w Rzymie. 3) W sprawach wspólnych z łatwos´cia˛ moz˙na sie˛ zwrócic´ do Rzymu i do nuncjusza. 4) Tytuł prymasowski według Kodeksu Prawa Kanonicznego6 nie nadaje z˙adnej jurysdykcji nad innymi biskupami. Jes´li jakas´ była, to wygasła wskutek rozbiorów. Sta˛d byłoby lepiej, aby czasowo w Polsce ten tytuł zawiesic´. Jes´li miałby istniec´, to raczej poła˛czyc´ go z Warszawa˛, jako stolica˛ pan´stwa. Na ten temat wypowiedział sie˛ szerzej do nuncjusza Lauriego (13 VI 1923). 368 6 Codex Iuris Canonici, k. 271.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==