W czasie spotkania gniez´nien´skiego uchwalono Regulamin Zjazdu Biskupów Polski, który z poprawkami obowia˛zywał do 1938 roku oraz powołano Komitet Biskupów. Do Komitetu, oprócz abp. Dalbora, zostali wybrani: bp Adam Sapieha, bp Marian Fulman i abp Józef Teodorowicz. Kilka miesie˛cy póz´niej zaproszono tez˙ arcybiskupa warszawskiego kardynała Aleksandra Kakowskiego. Do Komitetu nalez˙ał bp Przez´dziecki jako sekretarz5. Na bp. Matulewicza padły jedynie dwa głosy. W czasie pobytu w Rzymie w 1923 roku ad limina Apostolorum, bp Matulewicz na polecenie kardynała De Lai, prefekta Kongregacji Konsystorialnej, ustosunkował sie˛ do Regulaminu Zjazdu Biskupów. Os´wiadczył, z˙e mówi sie˛, iz˙ konferencje maja˛ jedynie na celu wymiane˛ mys´li. W rzeczywistos´ci na nich podejmuje sie˛ decyzje, zarza˛dzenia, wyroki, uchwala regulaminy i statuty. Mówi sie˛ tez˙, z˙e decyzje chociaz˙ sa˛ podejmowane wspólnie, nie obowia˛zuja˛ poszczególnych biskupów. Jednak w praktyce ordynariusze zobowia˛zuja˛ sie˛ z własnej woli je przyjmowac´ i wprowadzac´ w z˙ycie. Wymaga sie˛ z tego sprawozdan´. Zjazdy poprzedzaja˛ posiedzenia Komitetu Biskupów, złoz˙onego z pie˛ciu osób. Oni juz˙ wczes´niej podejmuja˛ decyzje i za pomoca˛ róz˙- nych sztuczek, uz˙ywanych w parlamencie, usiłuja˛ je narzucic´ pozostałym biskupom, a nawet jes´li całe gremium podejmie inna˛ decyzje˛, staraja˛ sie˛ ja˛ zmodyfikowac´, a nawet zmienic´. Niektóre wnioski, dotycza˛ce spraw politycznych i narodowych, przyjmowane sa˛ przez aklamacje˛, bez nalez˙nej dyskusji i bez uwzgle˛dnienia innych zapatrywan´. Nie podobał sie˛ tez˙ bp. Matulewiczowi duch panuja˛cy na konferencjach. S´wiadomie nie jest na nie zapraszany nuncjusz. W Gniez´nie robiono wszystko, aby nuncjusz Ratti nie wzia˛ł udziału. Kiedy jednak sie˛ zjawił, przyje˛to to nieche˛tnie i przy nim omawiano tylko sprawy wybrane. Panuje bowiem obawa, aby Stolica Apostolska nie miała złej opinii o rza˛dach, którym sie˛ zbytnio ulega i o Kos´ciele polskim. Nie wszystkie podejmowane uchwały mogłyby byc´ zaaprobowane przez Stolice˛ Apostolska˛. Istnieje nawet niebezpieczen´stwo, aby biskupi podejmuja˛c decyzje nie oddalili sie˛ od ducha Kos´cioła i nie postanowili czegos´ na szkode˛ innych narodowos´ci, z˙yja˛cych w granicach Polski, 367 5 S. Wilk, Episkopat Kos´cioła katolickiego w Polsce w latach 1918-1939, Warszawa 1992, s. 66, 73.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==