dotychczas panowała najlepsza harmonia i mam nadzieje˛, z˙e nie przestanie panowac´”141. Zdołał utworzyc´ domy dla Białorusinów i Łotyszów. Bardzo pragna˛ł pracowac´ w Rosji. Ws´ród kandydatów miał nawet Niemca i Włocha. Usilnie da˛z˙ył, z˙eby Zgromadzenie było katolickie. Miało tez˙ temu słuz˙yc´ załoz˙enie domu generalnego w Rzymie, oparcie sie˛ o opoke˛ Piotrowa˛. Jak pisali członkowie kapituły gdan´skiej, to jego zasługa˛ była jednos´c´ Zgromadzenia. Gdybys´my na podstawie listów Ojca Generała chcieli znalez´c´ dominuja˛ca˛ ceche˛ jego wysiłków, byłyby to słowa napisane do ks. Bronikowskiego: „Prosze˛ nie zapominac´ o zasadzie marian´skiej: „Zło dobrem zwycie˛z˙aj”142. Tłumaczył cze˛sto, z˙e „Zakon to jednoczes´nie szpital duchowy, gdzie ludzie przychodza˛ sie˛ leczyc´ z róz˙nego rodzaju niemocy duchowych”143. Wobec konfliktów o drobiazgi, nawet przy wprowadzaniu do praktyki z˙ycia zakonnego rzeczy słusznych i nakazanych, zalecał: „Zgode˛ i miłos´c´ stawiajcie ponad wszystko. Pamie˛tajcie o przykazaniu Chrystusa: »Uczcie sie˛ ode mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem«”144. Istnieja˛ca harmonia ws´ród marianów i prowadzone prace były dobrze odbierane przez otoczenie. Dał temu wyraz wizytator apostolski A. Ratti juz˙ 7 grudnia 1918 roku, zwracaja˛c uwage˛ na marianów sekretarzowi stanu kardynałowi Gasparri: „Biskupi polscy sa˛ bardzo zadowoleni ze Zgromadzenia Ksie˛z˙y Marianów. Równiez˙ ws´ród kleru słyszałem o nim tylko same rzeczy dobre. Zgromadzenie obejmuje ksie˛z˙y Polaków i Litwinów, którzy z˙yja˛ i pracuja˛ w doskonałej zgodzie i harmonii, poniewaz˙ sa˛ przede wszystkim dobrymi i s´wie˛tymi kapłanami, wychowanymi w prawdziwym duchu kos´cielnym i apostolskim. To Zgromadzenie zatem dobrze uczy tego, co nalez˙y czynic´ w seminariach diecezji o ludnos´ci mieszanej i przygotowuje, a nawet juz˙ posiada gotowych pracowników, do których prawdopodobnie wypadnie sie˛gac´ na nowo w wypadkach trudnych, jak ten zwia˛zany z Wilnem”145. 363 141 LP, t. I, s. 156, do W. Jakowskiego, 3 V 1923. 142 LP, t. I, s. 60, 11 XI 1923. 143 Tamz˙e, t. II, s. 138, do L. Kulwiecia, 29 XII 1918. 144 LL, s. 677, do J. Vaitkevicˇiusa, 31 I 1924. 145 ANP, t. LVII, vol. 3, Romae 1997, s. 106.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==