załatwic´ odmownie, z˙e trzeba powaz˙nie rozwaz˙yc´ ten projekt i załoz˙yc´ na Łotwie dom; tam sie˛ rozszerzymy. Wre˛czyłem odpowiednie pismo ks. Kublinskisowi”123. Z tym pismem ks. Kublinskis udał sie˛ do Kowna i Mariampola. Tam jednak odczuwano brak ludzi. Niemniej Ojciec Generał bardzo usilnie naciskał, aby zaspokoic´ pragnienia Łotyszów124. Rozwia˛zanie znalazło sie˛ dzie˛ki samym Łotyszom. Dwaj ksie˛z˙a: ks. Benedykt Skrinda, którego brat Kazimierz był kolega˛ bp. Matulewicza, i ks. Bronisław Valpitrs, który ostatni rok studiów kon´czył w Wilnie, zgłosili sie˛ do nowicjatu w Mariampolu i tam złoz˙yli pierwsze s´luby zakonne 24 lutego 1924 roku. Po powrocie na Łotwe˛, abp Springowicz powierzył im kos´ciół parafialny w Vilani wraz z parafia˛ licza˛ca˛ 4 tysia˛ce wiernych i zniszczony pobernardyn´ski klasztor. Formalna˛ zgode˛ na załoz˙enie domu zakonnego wydał wikariusz generalny ks. Józef Rancans 12 marca 1924 roku125. Był to pierwszy dom zakonny w odrodzonej Łotwie, zwanej od s´redniowiecza terra mariana. Nowa˛ placówke˛ odwiedził bp Matulewicz, be˛da˛c na konsekracji biskupiej swego ucznia ks. Józefa Rancana w dniu 4 maja 1924 roku. Warto zwrócic´ uwagc´ na fragment jego listu do ks. Bucˇysa: „Ks. Valpitrs musi jechac´ na studia. Gdy jesienia˛ wyjedzie, z˙adnym sposobem nie moz˙e zostac´ w klasztorze sam ks. Skrinda; ani nie podoła pracy parafialnej, gdyz˙ trzeba obsłuz˙yc´ jeszcze jeden kos´ciół filialny; ani nie be˛dzie mógł dopilnowac´ klasztoru i kandydatów. Tak wie˛c koniecznie musicie posłac´ jednego ksie˛dza Litwina do pomocy ks. Skrindzie i to dobrego, wzorowego zakonnika”126. Jest interesuja˛ce, z˙e zaledwie dwaj Łotysze stawiaja˛ pierwsze kroki w z˙yciu zakonnym i od razu jednego z nich O. Generał wysyła na studia specjalistyczne. Ks. Valpitrs studiował najpierw w Kownie, a naste˛pnie w Rzymie, gdzie zdobył doktorat z teologii na Angelicum. Litwini posłali na Łotwe˛ ks. Franciszka Meškauskasa. Ponownie Ojciec Generał odwiedził Łotwe˛ 5 listopada 1926 roku127. 358 123 LL, s. 500, do K. Reklaitisa, 26 XII 1921. 124 Tamz˙e, s. 136, do Bucˇysa, 16 V 1922. 125 T. Górski, Kos´ciół moja˛ ojczyzna˛, Warszawa 1999. s. 96. 126 Tamz˙e, s. 179-180, do Fr. Bucˇysa, 18 V 1924. 127 Tamz˙e, s. 98-99.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==