prawosławnych”119. Ks. S. Matulis, powołuja˛c sie˛ na list ks. Cikoto z 5 kwietnia 1926 roku do abp. Matulewicza, pisze, z˙e ks. Cikoto zamierza przyja˛c´ obrza˛dek wschodni i udac´ sie˛ do Min´ska pod panowaniem bolszewickim, załoz˙yc´ dom zakonny marianów i tam w sposób jawny lub ukryty sprawowac´ apostolat120. W tym czasie abp Matulewicz razem z bp. Michelem d’Herbignim planował wie˛ksza˛ akcje˛ apostolska˛ w Rosji i liczył na Białorusinów z Drui. Do ks. Cikoty pisał: „Mys´le˛ i rozmawiam o przyszłych misjach w Rosji. [...] Mam nadzieje˛, z˙e Bóg mi dopomoz˙e, poniewaz˙ to Jego sprawa. Ba˛dz´cie spokojni, przypadnie Wam kiedys´ apostołowac´, przygotowujcie sie˛ na razie”121. Z tych planów pod panowaniem sowieckim nic nie wyszło. Ale w 1928 roku Pius XI powołał ks. Fabiana Abrantowicza z Drui, aby zorganizował ordynariat dla katolików obrza˛dku wschodniego w Mandz˙urii, z siedziba˛ w Harbinie. Po jego uwie˛zieniu przez Rosjan, ks. Cikoto został jego naste˛pca˛ w 1939 roku. Zakonnicy z Drui stanowili zaste˛p pracowników misji harbin´skiej, dopóki komunis´ci chin´scy nie wydali ich w re˛ce sowietów. Natomiast wojewoda wilen´ski Ludwik Bocian´ski w 1938 roku siła˛ usuna˛ł zakonników z Drui122. Łotwa Bp Matulewicz jako student i profesor Akademii Duchownej i profesor Wyz˙szego Seminarium Duchownego w Petersburgu, miał liczne powia˛zania z duchowien´stwem na Łotwie, które nalez˙ało do archidiecezji mohylewskiej i tam sie˛ kształciło. Antoni Springowicz, młodszy kolega ze studiów bp. Matulewicza, zostawszy w 1920 roku biskupem ryskim, zapragna˛ł miec´ marianów w swej diecezji. W 1921 roku wysłał do Wilna kanclerza ks. Augustyna Kublinskisa prosza˛c o przysłanie ks. Józefa Vaitkevicˇiusa, który prowadził rekolekcje dla kapłanów Łotyszów. Bp Matulewicz uwaz˙ał, z˙e „propozycji biskupa Rygi nie moz˙na 357 119 LP, t. I, s. 100, do K. Bronikowskiego, 11 IX 1926. 120 Gaiv, s. 199-200. 121 LL, s. 254-256, do A. Cikoty, 19 IV 1926. 122 [J. Bukowicz], M. Wojciechowicz Placówka wschodnia w Harbinie, w: Marianie..., dz. cyt., s. 244-268; C. Sipowicz, Domy białoruskie..., w: Marianie..., dz. cyt., tamz˙e, s. 240; decyzja Urze˛du Wojewódzkiego z 2 IX 1938 nie zawierała z˙adnego uzasadnienia (AMPP, V D).
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==