pokaz´na˛ liczbe˛ stanowili ksie˛z˙a. W latach 1911-1926 do zgromadzenia wsta˛piło 27 kapłanów diecezjalnych i 2 kleryków33. Niz˙sze seminarium, nazywane juwenatem, o poziomie 4, a póz´niej 5 klas mies´ciło sie˛ w Ras´nie (1921-1926), potem w Skórcu (19261933). Liczba uczniów wahała sie˛ od 50 do 70. Po ukon´czeniu niz˙szego seminarium kandydaci do z˙ycia zakonnego i kapłan´stwa byli przyjmowani do nowicjatu. Dalsza˛ nauke˛ kontynuowali w gimnazjum bielan´skim jako tak zwani scholastycy, a naste˛pnie w seminarium duchownym w Warszawie, w roku 1925/1926 w Janowie Podlaskim oraz na uniwersytetach polskich i zagranicznych34. Podstawowa˛ misja˛ marianów dla społeczen´stwa polskiego w latach mie˛dzywojennych było Kolegium Ksie˛z˙y Marianów na Bielanach. Wyrosło ono ze schroniska, załoz˙onego przez ks. Matulewicza. W 1918 roku otworzono przy nim gimnazjum, z którego korzystali zarówno wychowankowie schroniska, jak i uczniowie płatni, z zewna˛trz. Poniewaz˙ z nastaniem wolnos´ci warunki sie˛ zmieniły, Ojciec Generał zache˛cał marianów do zastanowienia sie˛, czy jest konieczne schronisko, zwłaszcza, z˙e w ostatnich latach prowadzono tego typu zakład na Pradze. Pisał 3 czerwca 1920 roku: „Nalez˙y rozwaz˙yc´ dobrze, czy stale trzymac´ schronisko?”35. Od 1921 roku prowadzono tylko gimnazjum z płatnym internatem. Aby gimnazjum mogło sie˛ dobrze rozwijac´, nalez˙ało je rozbudowac´. Tu sie˛ wyłonił problem własnos´ci. Marianie otrzymali Bielany w tymczasowy zarza˛d i uz˙ywanie od arcybiskupa warszawskiego36. Dlatego bp Matulewicz radził rozmawiac´ z włas´cicielami kamedułami przez arcybiskupa. Przy okazji wyszczególnił, co marianie otrzymali: kos´ciół i cztery budynki mieszkalne. Znaczna wie˛kszos´c´ budynków znajdowała sie˛ w re˛kach zakładu dla inwalidów rosyjskich. „To, co posiadali inwalidzi było w stanie wielkiego zaniedbania, zdezelowania i ruiny. Dzie˛ki zmianie warunków politycznych, poparciu materialnemu i mo340 33 T. Górski, Prowincja polska... w: Marianie..., dz. cyt., s. 205 – 207; dane te obejmuja˛ Polaków i Białorusinów. 34 Tamz˙e, s. 205-206, 208-212. 35 LP, t. 1, s. 141, do W. Jakowskiego, 3 VI 1920. 36 AMPP, VII B 25, kopia pisma wikariusza generalnego bp. Kazimierza Ruszkiewicza, 24 IV 1918.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==