s´w. Ignacego. Jednak z powodu szczupłego personelu po roku musieli go opus´cic´9. Ida˛c za inspiracja˛ Benedykta XV, a naste˛pnie Piusa XI, o. Włodzimierz Ledóchowski, generał jezuitów, rozpocza˛ł tworzyc´ wschodnia˛ gała˛z´ zakonu jezuitów. W 1924 roku pierwszy jezuita o. Charles Bourgeois, Francuz, przeszedł na obrza˛dek bizantyjsko-słowian´ski, a za nim poszli naste˛pni.10 O. Bourgeois w tym samym roku zgłosił sie˛ do bp. Matulewicza wyraz˙aja˛c pragnienie pracy na terenie diecezji wilen´skiej. Pismem z dnia 26 wrzes´nia 1924 roku Biskup pozwolił jezuitom osia˛s´c´ w Albertynie 10 km od Słonimia i otworzyc´ nowicjat11. Opieraja˛c sie˛ na uprawnieniach ustnych nuncjusza Achille Rattiego, bp Matulewicz powierzył o. Bourgeois opieke˛ duszpasterska˛ nad wszystkimi wiernymi obrza˛dku bizantyjsko-słowian´skiego w diecezji, daja˛c mu takz˙e prawo do subdelegacji. Upowaz˙nił go tez˙ do prowadzenia ksia˛g metrykalnych12. W 1931 roku jezuitom z Albertyna powierzono opieke˛ nad Papieskim Seminarium w Dubnie13. Pragnieniem bp. Matulewicza było, aby ksie˛z˙a salezjanie pracowali w diecezji wilen´skiej. Nie moga˛c sie˛ ich doprosic´, 9 sierpnia 1919 roku zwrócił sie˛ listownie do nuncjusza Rattiego, aby swoim autorytetem skłonił ich do przybycia. Na ich siedzibe˛ upatrzył sanktuarium i dawny klasztor Ojców Dominikanów w Róz˙anymstoku w pobliz˙u Sokółki. Chciał, aby ksie˛z˙a otworzyli tam zakłady wychowawcze. Z ich pracy spodziewał sie˛ obfitych owoców14. Nuncjusz obiecał natychmiast spełnic´ pros´be˛ Biskupa, aby „mógł wykonac´ swój chwalebny i opatrznos´ciowy zamiar”15. Ksie˛z˙a salezjanie juz˙ w tym samym, 1919, roku osiedlili sie˛ w Róz˙anymstoku, gdzie obje˛li parafie˛, zorganizowali szkołe˛ powszechna˛ i szkoły zawodowe, a w latach trzydziestych równiez˙ gimna321 9 Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564-1995, opracował Ludwik Grzebien´ SJ przy współpracy zespołu jezuitów, Kraków 1996, s. 744. 10 Sacra Congregazione per le Chiese Orientali, Oriente Cattolico, wyd. IV, Citta˛ del Vaticano, 1974, s. 593-594. 11 Floridi U. A., Il servo di Dio G. Matulaitis e la conversione della Russia..., s. 15. 12 Litterae, s. 235-237, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 19 II 1925. 13 Sacra Congregazione per le Chiese Orientali, Oriente Cattolico...,dz. cyt. s. 605. 14 Stolica, s. 144, list J. Matulewicza do A. Rattiego, 9 VIII 1919. 15 Tamz˙e, s. 146, list A. Rattiego do J. Matulewicza, 21 VIII 1919.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==