warzystwo dla szerzenia wiary katolickiej na Wschodzie. Abp Ropp postulował, aby w Polsce powstała taka organizacja „zarówno w celach religijnych jak i politycznych”. W Rosji bowiem z˙yje wielu katolików, przewaz˙nie Polaków, trzeba sie˛ wie˛c starac´ ocalic´ ich wiare˛ i narodowos´c´. Do tego zadania najlepiej nadaja˛ sie˛ Polacy: sa˛ znani, szanowani, moga˛ z łatwos´cia˛ nauczyc´ sie˛ je˛zyka rosyjskiego i poznac´ dusze˛ rosyjska˛. Rosja to teren polskich misji. Jes´li Polacy nie zajma˛ sie˛ ta˛ sprawa˛, przyjda˛ inni. „Ponadto posiadamy pomost do Rosji – pisał – a mianowicie nasze Kresy Wschodnie, gdzie mieszkaja˛ pomieszani katolicy i schizmatycy. Wzmocnienie tam katolicyzmu jest s´rodkiem wzmocnienia wie˛zów ła˛cza˛cych te tereny z Polska˛. To wsparcie akcja˛ katolicka˛ jest wie˛c konieczne zarówno od strony religijnej, jak i politycznej”31. Projekt załoz˙enia Towarzystwa dał bp. Matulewiczowi okazje˛ do wyraz˙enia mys´li o prowadzeniu misji ws´ród prawosławnych, a naste˛pnie do podje˛cia kroków w celu zorganizowania własnego Zwia˛zku Misyjnego Kleru. 5 grudnia 1921 Biskup powiadomił nuncjusza Lauriego, z˙e nie wez´mie udziału w planowanym kongresie i wobec statutu wyraził zastrzez˙enia. Przede wszystkim zaznaczył, z˙e towarzystwo ła˛czy z celami religijnymi takz˙e cele polityczne i narodowe polskie. Sta˛d zachodzi obawa, z˙e religia katolicka be˛dzie słuz˙yła za narze˛dzie do osia˛gnie˛cia celów politycznych, jak to sie˛ w praktyce dzieje. A to z pewnos´cia˛ nie przyczyni sie˛ do pozyskania prawosławnych, wprost przeciwnie, bardzo utrudni ten proces. Do tak s´wie˛tego dzieła misjonarz powinien przysta˛pic´ z jak najczystsza˛ intencja˛, z najwie˛kszym zaparciem sie˛ siebie samego. Naste˛pnie zwrócił uwage˛, z˙e w projekcie Polsce i Polakom przypisuje sie˛ czołowa˛ role˛. Jego zdaniem jest to niewłas´ciwe, bowiem Polacy razem z religia˛ szerza˛ własny je˛zyk. Ponadto z powodu konfliktów narodowos´ciowych z Rosjanami, Białorusinami i Ukrain´cami narody te z trudem be˛da˛ przyjmowac´ od nich wiare˛. Przy tym prawosławni błe˛dnie uwaz˙aja˛ katolicyzm za polska˛ wiare˛; aby stac´ sie˛ katolikami musza˛ pokonac´ podwójny próg: wyrzec sie˛ prawosławia 311 31 Tamz˙e, Progetto d’organizazione della „Societa per la promozione della fede cattolica in Oriente”.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==