kapłan´skie w obrza˛dku słowian´skim23. Jego opiece powierzył poaugustian´ski kos´ciół Pocieszenia Matki Boskiej przy ulicy Subocz, w którym 6 wrzes´nia 1925 roku Morozow rozpocza˛ł sprawowanie liturgii24. Pojechał do Rzymu, gdzie bp Matulewicz przedstawił go w Kongregacji Kos´cioła Wschodniego. Został tez˙ przyje˛ty przez Piusa XI na prywatnej audiencji. Na przystosowanie kos´cioła Pocieszenia Matki Boskiej do liturgii wschodniej otrzymał 10 tysie˛cy lirów a na utrzymanie siebie, zakrystiana i kantora 24 tysia˛ce25. Jednak 1 stycznia 1927 roku ks. Morozow powrócił do prawosławia26. Nowy obrza˛dek miał wielu przeciwników i to z róz˙nych stron. Polskim ugrupowaniom narodowym i rza˛dowi niweczył plany umacniania polskos´ci za pomoca˛ obrza˛dku łacin´skiego. Argumenty przeciwko neounii zebrał i przedstawił w głos´nej ksia˛z˙ce Droga na Wschód Rzymu pote˛pionej przez kardynała Aleksandra Kakowskiego, Henryk Łubien´- ski27. Były one natury politycznej. Władze Kos´cioła prawosławnego dostrzegały w nowym obrza˛dku podste˛pne podszywanie sie˛ katolików pod zewne˛trzne oznaki Cerkwi28. Nawet katolicy obrza˛dku grecko-katolickiego odnosili sie˛ do neounii podejrzliwie, posa˛dzaja˛c jej wyznawców o nieprawomys´lnos´c´. Do 1927 roku ustanowiono w diecezjach kresowych 14 parafii neounickich, które liczyły 20 tysie˛cy wiernych i 28 kapłanów29. 3 grudnia 1921 roku abp Edward Ropp, metropolita mohylewski, przebywaja˛cy w Polsce, przysłał bp. Matulewiczowi zaproszenie na kongres załoz˙ycielski organizacji misyjnej, maja˛cy sie˛ odbyc´ w Warszawie 14 grudnia 1921 roku30, doła˛czaja˛c do niego projekt statutu pt. To310 23 Zbiory własne, pismo J. Matulewicza do Kongregacji Kos´cioła Wschodniego, 3 VII 1925. 24 AGM, Acta GM, Acta Vilnensia, Morozow F., Zawiadomienie o pierwszym naboz˙en´- stwie. 25 Zbiory własne. 26 Tamz˙e, Pismo abp. R. Jałbrzykowskiego do Kongregacji Kos´cioła Wschodniego, 7 I 1927. 27 H. Łubien´ski, Droga na Wschód Rzymu, Warszawa 1932. 28 H.E. Wyczawski , Cerkiew wschodnia na terytorium (archi)diecezji wilen´skiej, „Studia Teologiczne” Białystok, Drohiczyn, Łomz˙a, 1987-1988, nr 5-6, s. 288. 29 B. Kumor, Historia Kos´cioła, t.VIII, Lublin 2001, s. 419. 30 Zbiory własne, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 4 XII 1921.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==