W sprawozdaniu złoz˙onym Stolicy Apostolskiej w 1923 roku bp Matulewicz informował, z˙e w całej diecezji przyje˛to do Kos´cioła katolickiego za jego rza˛dów 7025 prawosławnych17. Prosił Kongregacje˛ Kos´ciołów Wschodnich, aby ks. Michał Piotrowski i ks. Antoni Zienkiewicz, zachowuja˛c obrza˛dek łacin´ski, mogli sprawowac´ liturgie˛ takz˙e w obrza˛dku słowian´skim. W reskrypcie z 10 grudnia 1921 roku Kongregacja udzieliła tego pozwolenia wyraz˙aja˛c nadzieje˛, z˙e przykład tych dwóch ksie˛z˙y pocia˛gnie innych, co moz˙e przynies´c´ wiele poz˙ytku w pracy nad powrotem Rosji do katolickiej jednos´ci18. Z kolei dla ks. Trofima Siemiackiego, Rosjanina obrza˛dku greckokatolickiego, prosił o pozwolenie sprawowania liturgii w obrza˛dku łacin´skim19. Dwóch ksie˛z˙y prawosławnych, wyraz˙aja˛cych pragnienie przejs´cia do Kos´cioła katolickiego, odesłał do bp. Henryka Przez´dzieckiego, poniewaz˙ sam w tym czasie nie posiadał koniecznych uprawnien´20. Dwom kandydatom do s´wie˛cen´ kapłan´skich w obrza˛dku wschodnim: Walentynowi Zetkin Komponowskiemu i Bolesławowi Poczopko wystawił pochlebne s´wiadectwa21. Bp Matulewicz był zdania, z˙e Stolica S´wie˛ta powinna zatroszczyc´ sie˛ o to, aby jak najszybciej została przywrócona hierarchia Kos´cioła unickiego, której, w miare˛ odzyskiwania, nalez˙ałoby zwracac´ niegdys´ zabrane dobra, co niemało przyczyniłoby sie˛ do szerzenia jednos´ci prawosławia z Kos´ciołem katolickim”22. Najgłos´niejszym echem odbiło sie˛ przyje˛cie do Kos´cioła katolickiego archimandryty Filipa Morozowa, przełoz˙onego klasztoru i rektora prawosławnego seminarium duchownego w Wilnie. Dokonał tego bp Matulewicz 1 lipca 1925 roku. W Wilnie Morozow cieszył sie˛ dobra˛ opinia˛ i wyróz˙niał sie˛ ws´ród kleru prawosławnego. Okazywał pragnienie pracowania nad pojednaniem prawosławnych z Kos´ciołem katolickim. Biskup wia˛zał z nim duz˙e nadzieje. Pozwolił mu sprawowac´ obowia˛zki 309 17 Litterae, s. 38, Relatio de statu ecclesiarum dioecesis Vilnensis, 11 VI 1923. 18 LCVA, 1674, 2, vol. 18, k. 3, pismo L. Lauriego do J. Matulewicza, 18 XII 1921. 19 Tamz˙e, k.6, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 22 I 1922. 20 Litterae, s. 237, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 19 II 1925. 21 Tamz˙e, s. 105-106, list J. Matulewicza do Kongregacji Kos´cioła Wschodniego, 29 IX 1925; tamz˙e, s. 302, list J. Matulewicza do biskupa pin´skiego, 25 VII 1925. 22 LCVA, 1674, 2, vol. 18, k. 8-9, list J. Matulewicza do nuncjusza L. Lauriego, 22 I 1922.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==