ks. Adam Stankiewicz25. 19 lutego 1921 roku wiceprezes Tymczasowej Komisji Rza˛dza˛cej Litwy S´rodkowej Stefan Mokrzecki zaz˙a˛dał od bp. Matulewicza, aby usuna˛ł ks. Piotrowskiego, bo Boruny musza˛ byc´ os´rodkiem kultury polskiej. Biskup odparł, z˙e pod wzgle˛dem religijnym ks. Piotrowski jest dobrym proboszczem, a ludzie bardzo go lubia˛ i szanuja˛, pracuje pomie˛dzy swoimi rodakami i tak powinno byc´26. Pare˛ miesie˛cy póz´niej ks. Piotrowski został aresztowany27. Nawia˛zuja˛c do ogłoszenia niepodległos´ci Białorusi 25 marca 1918 roku, dzien´ ten Białorusini uwaz˙ali za swoje s´wie˛to narodowe. W rocznice˛ tego zdarzenia gromadzili sie˛ na wspólnym naboz˙en´stwie w kos´ciele bonifratrów w Wilnie. W 1920 roku poprosili bp. Matulewicza o pozwolenie na wygłoszenie kazania po białorusku. Biskup jednak wyjas´nił delegacji, z˙e w napie˛tej atmosferze Wilna moga˛ podburzyc´ ludnos´c´ polska˛ przeciwko nim. Kazania nie było. Z kolei, w 1921 roku, ks. Adam Stankiewicz, nie pytaja˛c sie˛ o zgode˛ Biskupa ani rektora kos´cioła ks. Wincentego Zaja˛czkowskiego, wygłosił kazanie po białorusku. Zaintonował tez˙ pies´ni w tym je˛zyku. Wkrótce wikariusz generalny ks. Kazimierz Michalkiewicz i kanclerz kurii ks. Lucjan Chalecki poinformowali Biskupa, z˙e w mies´cie prowadzi sie˛ agitacje˛ przeciwko niemu, a „Rzeczpospolita” wystosowała interpelacje˛ do władz kos´cielnych, pytaja˛c, dlaczego Kos´ciół jest białoruszczony. Ostrzegali, z˙e ludzie moga˛ obrzucic´ Biskupa jajami, jak to niedawno zrobiono przedstawicielowi Ligi Narodów A. Chardignemu i wybic´ szyby w jego domu. Na to Biskup odpowiedział, z˙e nic nie moz˙e poradzic´. Jes´li obrzuca˛ go jajami – umyje sie˛, a jez˙eli wybija˛ mu szyby – okna zastawi tektura˛. Postanowił jedynie upomniec´ ks. Stankiewicza i polecił ks. Zaja˛czkowskiemu dac´ wyjas´nienie do prasy28. Przybył tez˙ prałat Karol Bajko z upomnieniami od ksie˛z˙y. Bp Matulewicz powiedział: „to prawda, z˙e jeszcze nie czas wprowadzic´ do Kos´cioła je˛zyka białoruskiego, zwłaszcza nie byłoby to roztropne czynic´ teraz, w takich czasach i okolicznos´ciach, lecz w przyszłos´ci jest to 296 25 Tamz˙e, s. 130. 26 Journal, s. 293-295. 27 A.Stankiewicz , Rodnaja mowa...,dz. cyt., s. 137. 28 Journal, s. 318-320.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==