niego ks. Michał Z˙uk, wikariusz z Lebiedziewa, z zapytaniem, czy moz˙e uczyc´ dzieci po białorusku, gdyz˙ inaczej nie rozumieja˛. Biskup wyraził na to zgode˛. Zapytał tez˙ czy i kazania moz˙e głosic´ w tym je˛zyku. To Biskup pozostawił jego roztropnos´ci. Zastrzegł jedynie, z˙eby w s´wia˛- tyni nie było zamieszania z tego powodu oraz z˙eby Polacy mieli zapewniona˛ słuszna˛ obsługe˛. Te˛ rozmowe˛ tak podsumował: „wszyscy spowiadaja˛ sie˛ po białorusku. Trzeba wreszcie raz załatwic´ te˛ sprawe˛ je˛zyka białoruskiego. Sprawy te nie sa˛ traktowane po katolicku”8. W pocza˛tkowym okresie swego posługiwania zetkna˛ł sie˛ tez˙ z nagłas´nianym problemem, zwłaszcza przez strone˛ polska˛, z˙e Białorusini nie chca˛ posługiwac´ sie˛ własnym je˛zykiem. 13 marca 1919 roku przybyła do Biskupa delegacja z Idołty z pros´ba˛ o erygowanie parafii przy miejscowym kos´ciele. Jeden z me˛z˙czyzn mówił łamana˛ polszczyzna˛, a pozostali dwaj milczeli. Biskup widza˛c, z˙e sa˛ Białorusinami, poprosił ich, aby mówili po prostemu. Ludzie natychmiast stali sie˛ rozmowni, weseli i odwaz˙ni. Opowiadali, z˙e ich duszpasterz ks. Ildefons Bobicz naucza dzieci katechizmu po białorusku, a kazania głosi jedno po polsku, a drugie po białorusku. Zapytani, w jakim je˛zyku lepiej rozumieja˛, odpowiedzieli: Wiedama szto po prostemu. Biskup zanotował tez˙: „Powiedziałem im, z˙eby sie˛ nie wstydzili swojego je˛zyka, poniewaz˙ on równiez˙ pochodzi od Boga, tak jak rosyjski, polski, litewski”. Po tym spotkaniu Biskup zrobił spostrzez˙enie: „Ludzie raduja˛c sie˛ odeszli. Dla kaz˙dego milszy swój je˛zyk bez z˙adnej wa˛tpliwos´ci. A mnie tutaj ksie˛z˙a starali sie˛ za wszelka˛ cene˛ wmówic´, z˙e Białorusini doskonale rozumieja˛ po polsku i w z˙aden sposób nie chca˛, az˙ebym do nich mówił po białorusku. Widze˛, z˙e musze˛ jak najpre˛dzej uczyc´ sie˛ po białorusku”9. Decyzje bp. Matulewicza dotycza˛ce posługiwania sie˛ je˛zykiem białoruskim w duszpasterstwie były zgodne z postulatami ksie˛z˙y Białorusinów. Na zjez´dzie duchowien´stwa w Wilnie 8-9 czerwca 1919 roku i 12-13 lipca 1921 roku, w memoriałach do nuncjusza z 1920 i 1921 roku oraz na konferencji Episkopatu Polski z 1925 roku domagali sie˛ wprowadzenia je˛zyka białoruskiego do parafii z ludnos´cia˛ białoruska˛, 292 8 Journal, s. 207. 9 Journal, s. 219.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==