pocia˛gnie za soba˛ usunie˛cie je˛zyka litewskiego z innych parafii mieszanych, a to z kolei spowoduje wyrzucenie je˛zyka polskiego pod rza˛- dami litewskimi, gdzie sie˛ znajdowało 60 parafii diecezji wilen´skiej, z których wiele było mieszanych59. 4 paz´dziernika 1923 roku bp Matulewicz wydał list skierowany do parafian w Raduniu. Przypomniał w nim porza˛dek naboz˙en´stw obowia˛zuja˛cy od 1912 roku, nieco go modyfikuja˛c na korzys´c´ strony polskiej. Przy tej okazji zagroził, z˙e jes´li nie zostanie przyje˛ty, kos´ciół be˛dzie zamknie˛ty, a parafia podzielona60. Do ogłoszenia pisma i wyjas´nienia jego znaczenia wydelegował ks. Jana Uszyłłe˛, rektora seminarium duchownego i członka Kapituły, Polaka. Jego misja nie odniosła skutku, dlatego, zgodnie z zapowiedzia˛, 7 paz´dziernika 1923 roku s´wia˛- tynia została zamknie˛ta. Zaniepokoiło to organizatorów zakłócen´. 9 paz´- dziernika wysłali delegacje˛ do nuncjusza Lauriego, która domagała sie˛ otwarcia kos´cioła oraz usunie˛cia proboszcza Chodyki. Nuncjusz przeczytał delegatom list Biskupa z 28 wrzes´nia. Odniósł nawet wraz˙enie, z˙e zgodzili sie˛ przyja˛c´ obowia˛zuja˛cy porza˛dek naboz˙en´stw. Radził Biskupowi nie zamykac´ kos´cioła, ale dodał „aby czynił to, co be˛dzie uwaz˙ał za bardziej uz˙yteczne w Panu dla dobra dusz i spokoju parafii”61. Delegaci po powrocie do Radunia, zamiast tego, co im powiedział i napisał nuncjusz, ogłosili w parafii, z˙e bp Matulewicz i dziekan Kuz´- min´ski zostana˛ odwołani oraz z˙e zostanie przysłany proboszcz z centralnej Polski62. Wikariusz generalny bp Kazimierz Michalkiewicz 4 paz´dziernika 1923 roku wysłał naste˛pne pisma do Ministerstwa Spraw Wewne˛trznych63 i do wojewody w Nowogródku64. 8 listopada 1923 roku bp Matulewicz powiadomił dziekana Jana Kuz´min´skiego o podziale parafii Radun´ pomie˛dzy pie˛c´ sa˛siednich parafii: Nacza (wie˛kszos´c´), Z˙yrmuny, Ejszyszki, Zabłocie i Ossowo65. Ponadto we wsi Pielasy na terenie pa284 59 Tamz˙e, k. 25, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 9 X 1923. 60 Tamz˙e, k. 2. 61 Tamz˙e, k. 9, list L. Lauriego do J. Matulewicza, 12 X 1923. 62 Tamz˙e, De turbis..., k. 11. 63 Tamz˙e, zała˛czniki, k. 22. 64 Tamz˙e, k. 23. 65 Tamz˙e, k. 26-27.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==