w Lidzie52. Jego podanie starosta przesłał do wójta w Raduniu do zaopiniowania. Na posiedzeniu rady gminnej 21 czerwca 1923 roku uchwalono, „z˙eby było w kos´ciele radun´skim naboz˙en´stwo w polskim je˛zyku, a nie litewskim”. Jeden z radnych – Antoni Szyłko, postuluja˛c taka˛ uchwałe˛ argumentował: „z˙adnej Litwy nie potrzeba”53. Najwyraz´niej widac´, z˙e władze pan´stwowe uzurpowały sobie prawo decydowania o porza˛dku naboz˙en´stw w kos´ciele. Nie znajduja˛c wsparcia u miejscowych władz, wikariusz generalny 28 wrzes´nia 1923 roku zwrócił sie˛ do ministra wyznan´ religijnych i os´wiecenia publicznego i do ministra sprawiedliwos´ci54. Tez˙ bez odzewu. Ks. proboszcz Chodyko systematycznie informował bp. Matulewicza, z˙e sprawcy zakłócen´, czuja˛c sie˛ bezpieczni, staja˛ sie˛ coraz bardziej zuchwali wobec inaczej mys´la˛cych. Ludzie utrzymuja˛cy z nim kontakt sa˛ naraz˙eni na szykany. On sam poczuł sie˛ zagroz˙ony i dlatego przeniósł sie˛ do Naczy, a 11 wrzes´nia 1923 roku poprosił o zwolnienie z obowia˛zków proboszcza55. Sta˛d gorzka refleksja bp. Matulewicza: „Gdy tak w Rzeczypospolitej wygla˛daja˛ sprawy, dziwie˛ sie˛, z˙e jakas´ banda niegodziwych ludzi, przemierzaja˛c wszystkie mieszane parafie, jeszcze nie wsze˛dzie wznieciła zamieszki”56. W tej sytuacji Biskup 28 wrzes´nia 1923 roku zwrócił sie˛ do nuncjusza Lauriego z pros´ba˛ o interwencje˛ u władz centralnych oraz poinformował go, z˙e jako zdany całkowicie na własne siły, opieraja˛c sie˛ na Kodeksie Prawa Kanonicznego, ma zamiar czasowo zamkna˛c´ kos´ciół w Raduniu, a poszczególne wioski tej parafii przydzielic´ okolicznym parafiom57. Nuncjusz, sa˛dza˛c, z˙e dotyczy to tylko utrudniania s´piewów w je˛zyku litewskim, zalecał umiarkowanie w karaniu. Obiecał interweniowac´ u władz pan´- stwowych58. W odpowiedzi bp Matulewicz wyjas´nił, z˙e chodzi o próby całkowitego wyrugowania je˛zyka litewskiego na co nie moz˙na sie˛ zgodzic´ „bez szkody dla sprawy katolickiej”, gdyz˙ usta˛pienie w Raduniu 283 52 Tamz˙e, k. 12. 53 LCVA, 1674, 2, vol. 9, k. 123-124. 54 AGM, Acta GM, Acta Vilnesia, De turbis..., Zała˛czniki, k. 19. 55 LCVA, 1674, 2, vol. 9, k. 117-119. 56 AGM, Acta GM, Acta Vilnensia, De turbis..., k. 13. 57 Tamz˙e, zała˛czniki, k. 20-21. 58 Tamz˙e, k. 24, list L. Lauriego do J. Matulewicza, 1 X 1923.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==