Blogoslawiony Jerzy Matulewicz

Polaka, który był wikarym w Raduniu w latach 1918-1920, gdzie nauczył sie˛ je˛zyka litewskiego. Do parafii ks. Chodyko przybył 16 grudnia 1922 roku45. 22 paz´dziernika 1922 roku, w niedziele˛ przeznaczona˛ na adoracje˛ Najs´wie˛tszego Sakramentu dla Litwinów, gdy wikary z Naczy zacza˛ł czytac´ Ewangelie˛ w je˛zyku litewskim, Polacy zaczeli s´piewac´ Rote˛ Konopnickiej, udaremniaja˛c tym samym kontynuowanie naboz˙en´stwa. Ks. proboszcz Kochan´ski bezskutecznie usiłował powstrzymac´ s´piewaja˛- cych46. Spos´ród tych, którzy uniemoz˙liwiali odprawianie naboz˙en´stw w je˛zyku litewskim wykształciła sie˛ grupa licza˛ca około 25 osób, która przez dwa lata nie dopuszczała je˛zyka litewskiego, nawet wtedy kiedy kos´ciół zazwyczaj był pusty. Na przykład we wtorek 4 kwietnia 1923 roku ks. Stanisław Micewicz chciał przeprowadzic´ rekolekcje dla Litwinów. Wspomniana grupa, uzbrojona w kije, wykrzykuja˛c: „jez˙eli chcecie po litewsku sie˛ modlic´, idz´cie do Kowna”, rozpe˛dziła zebranych47. Wikariusz generalny ks. Kazimierz Michalkiewicz 20 grudnia 1922 roku zwrócił sie˛ do prokuratora przy Sa˛dzie Okre˛gowym Wilen´skim o ukaranie winnych, zała˛czaja˛c protokół komisji kos´cielnej złoz˙onej z ks. Ludwika Bałobana, przewodnicza˛cego, rektora kos´cioła popijarskiego w Lidzie oraz dziekana radun´skiego i proboszcza w Naczy ks. Jana Kuz´min´skiego i ks. Wacława Romanowskiego, proboszcza w Hermaniszkach48. Z ta˛ sama˛ sprawa˛ do tego samego prokuratora wyste˛pował ks. Michalkiewicz 28 lutego 1923 roku49, 4 maja 1923 roku50, 28 wrzes´- nia 1923 roku51. Zawsze bezskutecznie. Z polecenia bp. Matulewicza ks. proboszcz Stanisław Chodyko osobis´cie prosił o pomoc staroste˛ 282 45 Tamz˙e, s. 14-15, 17-18; tamz˙e, zała˛czniki, s. 30-31: Ex actis Commissionis decreto de die 17 X 1922 an. ab Ordinario Vilnensi institutae ad indagandas res Radunenses, constantis sacerdotibus: Ludvico Bałoban tamguam praeside, Joanne Kuz´min´ski, decano et Venceslao Romanowski – protocollum; tamz˙e, zała˛czniki, k. 32: Schema declarationis. 46 Tamz˙e, zała˛czniki, k. 11-12: Excerptum ex actibus investigationis [...] mense octobri 1922. 47 LCVA, 1674, 2, vol. 9, k. 112, protokół ks. Jana Kuz´min´skiego, bez daty. 48 AGM, Acta GM, Acta Vilnensia, De turbis..., Zała˛czniki, k. 10-11. 49 Tamz˙e, k. 13. 50 Tamz˙e, k. 14. 51 Tamz˙e, k. 15.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==