skich. Pienia˛dze były przeznaczone „dla biednych dzieci Litwy”79 lub „dla ofiar wojny na Litwie”80. Przez re˛ce bp. Matulewicza były tez˙ przesyłane pienia˛dze dla diecezji z˙mudzkiej i sejnen´skiej. Najcze˛s´ciej przewoził je pułkownik Carlo Bergera z Komisji Kontrolnej Ligi Narodów. Niekiedy wskazano, ska˛d pochodziły: z diecezji włoskich, brazylijskich (Kurytyba, Porto Alegre)81, angielskich, kanadyjskich82. Przy rozdziale pienie˛dzy wyłonił sie˛ problem, komu nalez˙y je przekazac´. 28 grudnia 1920 roku bp Matulewicz dzielił sie˛ niepokojem z nuncjuszem Rattim: „Z owych 50 tysie˛cy marek, które poprzednio zostały mi łaskawie przysłane, jak to juz˙ pisałem, 30 tysie˛cy przekazałem do podziału Towarzystwu Mie˛dzynarodowemu Opieki nad Dziec´mi. Lecz teraz, poza Polakami, Litwinami, Białorusinami, Rosjanami prawosławnymi, chcieli swoja˛ cze˛s´c´ otrzymac´ takz˙e i Z˙ydzi. Polakom to sie˛ nie podobało i osia˛gne˛li to, z˙e Z˙ ydzi nic nie dostali. Powstały pewne nieporozumienia. J.Em. Kardynał Kakowski przesłał na moje re˛ce jako dar od Ojca S´wie˛tego 200 tysie˛cy marek, lecz wyraz´nie jedynie dla instytucji i dzieci polskich. Sume˛ te˛ przekazałem do rozdziału ks. Lubian´cowi. Kiedy ten fakt został ujawniony, wywołało to zgorszenie ws´ród Białorusinów, Litwinów i innych, z˙e zostali wyła˛czeni z miłosierdzia papiez˙a, wspólnego ojca nie tylko wszystkich chrzes´cian, lecz takz˙e wszystkich ubogich. Te˛ sume˛ pienia˛dzy, która˛ Ekscelencja przysłał, sam juz˙ postaram sie˛ sprawiedliwie rozdzielic´, szczególnie mie˛dzy zgromadzenia zakonne i katolickie zakłady opieki nad dziec´mi”83. Nuncjusz zgodził sie˛ z zapatrywaniami bp. Matulewicza, pisza˛c: „Co do rozdziału pienie˛dzy, przysłanych z łaskawos´ci Ojca S´wie˛tego, słusznie i włas´ciwie Wasza Ekscelencja uwaz˙a, z˙e jedynym kryterium, jakie winno byc´ stosowane, sa˛ potrzeby i braki. Z cała˛ pewnos´cia˛ taka jest mys´l Ojca S´wie˛tego. To samo powiedziałem panu Bergerze, z˙e tak nalez˙y rozumiec´ dary pienie˛z˙ne przeznaczone na pomoc be˛da˛cym w potrzebie dzieciom na Litwie; mianowicie, z˙e chodzi o dzieci, które 260 79 Tamz˙e, s. 238, 256, 265, 271. 80 Tamz˙e, s. 145. 81 Tamz˙e, s. 144-145. 82 Tamz˙e, s. 238. 83 Tamz˙e, s. 267.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==