ugrupowania wilen´skie, był kanonik Karol Lubianiec, człowiek zasłuz˙ony i popularny, ale zbyt wielki nacjonalista. Bp Matulewicz, zapytany o jego kandydature˛ w maju 1919 roku, odpowiedział, z˙e ks. Lubianiec nie jest dla niego człowiekiem godnym całkowitego zaufania, jez˙eli jednak zostanie mu przydzielony przez Stolice˛ Apostolska˛, jest „gotów do przyje˛cia go z otwartymi ramionami”37. Te˛ kandydature˛ lansował w Watykanie nowo mianowany przedstawiciel Polski przy Stolicy Apostolskiej Józef Wierusz-Kowalski38. W styczniu 1920 roku kardynał Kakowski oznajmił bp. Matulewiczaowi: „Rza˛d Polski, a zwłaszcza pan naczelnik Piłsudski podejma˛ działania, aby ks. Lubianiec został mianowany biskupem pomocniczym wilen´skim”39. Najwidoczniej stało sie˛, jak powiedział, gdyz˙ kardynał Gasparri pisał do Rattiego, z˙e nalez˙ałoby wybrac´ kanonika Lubian´ca. Nuncjusz uwaz˙ał taka˛ decyzje˛ za niezwykle trudna˛. Z nominacji kanonika byliby niezadowoleni i Białorusini, i Litwini. Nie był on człowiekiem, któremu mółby w pełni ufac´ bp. Matulewicz. Ponadto biora˛c pod uwage˛ niez˙yczliwe dla biskupa otoczenie, nuncjusz obawiał sie˛ niebezpiecznego dualizmu, który jedynie pogorszyłby sytuacje˛ bp. Matulewicza. Dlatego postulował, aby te˛ nominacje˛ odłoz˙yc´40. W polskich kołach rza˛dowych panowało przekonanie, z˙e nominacja kanonika Lubian´ca jest pewna. 15 lutego 1920 roku w „Dzienniku Wilen´skim”, a takz˙e w prasie centralnej ukazała sie˛ informacja, z˙e został on mianowany sufraganem wilen´skim. Zdaniem nuncjusza Rattiego, była to moz˙e celowo podana do wiadomos´ci publicznej tres´c´ telegramu ministra Kowalskiego, aby wywrzec´ presje˛ na władze kos´cielne41. Poniewaz˙ sprawa stała sie˛ głos´na, zareagowali Litwini i Białorusini. 2 stycznia 1920 roku ks. Jurgis Narjauskas, nieoficjalny przedstawiciel Litwy przy Stolicy Apostolskiej, złoz˙ył protest przeciw kandydaturze ks. Lubian´ca jako człowieka stronniczego i wybitnie propolskiego42. 191 37 Tamz˙e, s. 174-175, raport A. Rattiego dla P. Gasparriego, 29 XI 1919. 38 Tamz˙e, s. 129, raport A. Rattiego dla P. Gasparriego, 4 VII 1919. 39 Tamz˙e, s. 219, list J. Matulewicza do A. Rattiego, 16 II 1920. 40 Tamz˙e, s. 191-192, raport A. Rattiego dla P. Gasparriego, 8 II 1920. 41 Tamz˙e, s. 224-225, raport A. Rattiego dla P. Gasparriego, 12 III 1920. 42 ASCAPC, Russia 600, prot. 582.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==