W tej sytuacji bp Matulewicz uwaz˙ał, z˙e powinien zwrócic´ sie˛ listownie do katolików Wilna i przemówic´ w katedrze w najbliz˙sza˛ niedziele˛, 16 lutego. Nie było to łatwe. Z jednej strony pragna˛ł powiedziec´ katolikom, z˙e maja˛ niezbywalne prawa, które sa˛ łamane, ale nie chciał, aby o nie walczyli w sposób niegodny chrzes´cijan, z drugiej zas´ – bał sie˛ dac´ komunistom podstawy do oskarz˙enia o zache˛canie do kontrrewolucji12. W lis´cie do katolików wilen´skich pisał: „Ludu wilen´ski katolicki! [...] Niewa˛tpliwie krzywda Ci sie˛ dzieje. Masz prawo domagac´ sie˛ wolnos´ci słowa, wolnos´ci prasy, wolnos´ci zebran´ i zrzeszen´. Masz prawo, ludu robotniczy, zrzeszaja˛c sie˛, domagac´ sie˛ i wywalczac´ sobie takie warunki bytu, bys´ mógł z˙yc´ z˙yciem godnym chrzes´cijanina i człowieka. I masz prawo powoływac´ do współpracy z soba˛ tych ludzi, których sam obdarzysz swym zaufaniem. Masz prawo domagac´ sie˛ wolnos´ci sumienia, by szanowano Twe przekonania, Twa˛ wiare˛, by nie bezczeszczono s´wia˛tyn´. Masz prawo i obowia˛zek domagac´ sie˛, by Twa dziatwa mogła sie˛ kształcic´ w duchu katolickim, by nie wyrzucano religii ze szkół. Masz prawo i obowia˛zek stac´ w obronie swego Kos´cioła [...]. Ale walcza˛c o swe prawa i ideały pamie˛tajcie, bys´cie to czynili w duchu Chrystusowym. Ufajcie, jam zwycie˛z˙ył s´wiat – mówi Pan Jezus. A czym zwycie˛z˙ył? Jakim ore˛z˙em? Oto moca˛ swego Ducha, siła˛ ofiary i cierpnienia, pote˛ga˛ miłos´ci. Ta bron´ Chrystusowa niech be˛dzie i Wasza˛ bronia˛. Nie dajcie sie˛ wytra˛cic´ z równowagi, nie dajcie sie˛ sprowokowac´, nie dozwólcie, by Was kto mógł popchna˛c´ do czynów niegodnych chrzes´cijanina, katolika. Pamie˛tajcie, z˙es´cie potomkami tych chrzes´cijan, co w pierwszych wiekach, cierpia˛c srogi ucisk i przes´ladowanie, cze˛sto musieli przelewac´ krew własna˛, ale nigdy nie przelewali krwi cudzej”. Apelował tez˙ do komunistów: „Nawołuja˛c lud katolicki do zachowania pokoju, zwracam sie˛ tez˙ z serdeczna˛ pros´ba˛ i do tych, co nie sa˛ chrzes´cijaninami i co sa˛ odre˛bnych od nas przekonan´. Uszanujcie i Wy nasze przekonania religijne, nasze s´wia˛tynie; zostawcie prawdziwa˛ wolnos´c´ naszej wierze, naszemu Kos´ciołowi, naszym zrzeszeniom i naszej działalnos´ci katolickiej; i Wy ze swej strony wpływajcie na swoich 164 12 Journal, s. 193-194.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==