Zywot Stanislawa Papczynskiego

NAUCZYCIEL RETORYKI Po s´wie˛ceniach kapłan´ skich o. Papczyn´ ski nadal wykładał retoryke˛, choc´ niebawem poszerzył sie˛ zakres jego obowia˛zków, bo do pracy profesorskiej doszła ka- płan´ ska. Retoryki uczył według własnego podre˛cznika pt. Regina Artium (Królowa Sztuk). Podre˛cznik ten nie został wydrukowany i nie zachował sie˛ do dzis´ (29 ma- ja 1769 r. został przedstawiony w Procesie informa- cyjnym). W sierpniu 1660 r. Papczyn´ ski został przeniesiony do Rzeszowa, gdzie tez˙ uczył retoryki. Przebywał tam w latach 1660-61. Po zwycie˛stwie wojsk polskich pod Cudnowem – 3 listopada 1660 r., pod wodza˛ Stani- sława Potockiego i Jerzego Lubomirskiego – nad Koza- kami dowodzonymi przez Szeremetiewa, ksia˛z˙ e˛ Lubo- mirski powrócił do Rzeszowa, gdzie w styczniu 1661 r. – na uroczystos´ci w kolegium pijarów – został powitany mowa˛ pochwalna˛ przez swoich dwóch synów Hiero- nima i Aleksandra (uczniów kolegium od jego otwarcia w 1658 r.). Wspomniana˛ mowe˛ zamies´cił Papczyn´ ski w swoim podre˛czniku retoryki, i znamy ja˛ w wersji skróconej, która wyszła drukiem w 1663 r. Nalez˙ y wie˛c przypuszczac´, z˙ e została napisana pod jego kierun- kiem. Wspomnielis´my, z˙ e w okresie prowadzenia wykła- dów w Podolin´ cu Papczyn´ ski napisał podre˛cznik wy- mowy pt. Regina Artium i z˙ e jego manuskrypt nie za- chował sie˛ do dzis´. Powiedzielis´my równiez˙ , z˙ e nasz wykładowca sporza˛dził póz´niej w Rzeszowie skrócona˛ wersje˛ owego podre˛cznika. Otóz˙ został on wydany w Warszawie jesienia˛ 1663 r. pt. Prodromus Reginae Artium (Poprzednik Królowej Sztuk). Papczyn´ ski w swoim podre˛czniku nazwał retoryke˛ „królowa˛ sztuk”. Podał w nim obok wiadomos´ci teo- retycznych tez˙ liczne wzory pie˛knego wysławiania sie˛. 43