Steponas Matulis new version

Powstanie, rozwój i śmierć marianów 29 z 549 zakonnicami. Mocą wspomnianego wyżej prawa 25 klasztorów męskich tak zwanych państwowych i 10 żeńskich teoretycznie powinno na zawsze pozostać nienaruszalnymi po natychmiastowym lub stopnio- wym zniesieniu innych 55 . Faktycznie jednak wszystkie, także państwo- we, były przygotowywane do zniesienia. Według dekretu carskiego z dnia 8 listopada 1864 r. siedem z pozo- stałych ośmiu klasztorów mariańskich przemoc polityczna zlikwidowa- ła, zostawiając tylko jeden w Mariampolu na południu Litwy 56 . Wszys- cy profesi ze zlikwidowanych klasztorów zostali zmuszeni przenieść się do Mariampola z wyjątkiem tych, którzy prowadzili duszpasterstwo w parafiach, lub którzy już byli uwięzieni czy przebywali na zesła- niu 57 . Dlatego w roku 1865 do domu w Mariampolu prawnie należało 40 ojców, których jednak apostolat władza państwowa niezwykle su- rowo ograniczała. Oni sami zamknięci w ostatnim klasztorze, niczym w więzieniu, przeznaczeni byli na śmierć. Nie brakowało wprawdzie kandydatów do Zakonu, lecz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych za- wsze odmawiało zezwolenia na wstąpienie do nowicjatu 58 . Śmierć 55 I. A. Efron, Monašestvo , Encikłopedičeskij slovar’ , vol. XIX A, S. Petersburg 1896, s. 732. 56 Por. tamże. 57 Oto niektórzy wygnańcy na Syberię: o. Kristoforas Švernickas. Urodzony w Var- nupiai parafii Daukšiai w 1812 r., marianinem był od 1838 r., sakrament święceń otrzymał w 1838 r. Profesor filozofii i teologii w Mariampolu, kapelan w Warszawie, a od 1844 r. przełożony domu w Mariampolu. Został uwięziony 16 grudnia 1846 r. i po dwóch latach zesłany na Syberię do Irkucka. Tam pracując odważnie dla Kościoła, z ust papieża Leona XIII otrzymał miano „apostoła Syberii”. Por. J. Galofaro, Al Carmelo attraverso la Sibe- ria. P. Rafaele di Giuseppe, Giuseppe Kalinowski , Roma 1960, s. 116-117, 123, 135-136; J. Pranaitis, Iš kelionės po Siberiją , „Šaltinis” 36(1909), s. 574. Inni zesłani na Syberię: o. Jonas Žilinskas (zesłany w 1863 r.), ojcowie Vincas Grinevičius, Juozas Gegužinskas, Jurgis Kolesinskas (zesłani w roku 1864). Marianin o. J. Kolesinskas po 25 latach zesła- nia wyjechał do Ameryki Północnej do Chicago. Tam pracował wśród Litwinów. Zmarł 5 marca 1912 r. Andrius Strupinskas został wygnany z Rosji w roku 1866. Żył najpierw w Boliwii, a potem wyjechał do Ameryki Północnej do miasta Shenandoah Pa., gdzie pro- wadził duszpasterstwo wśród Litwinów w latach 1872-1877. Tam też umarł 24 listopada 1892 r. O nim patrz: Lietuvių Katalikų šv. Jurgio Parapija , Shenandoah Pa. 1891, s. 42. O wszystkich: P. Kubicki, Bojownicy kapłani , Sandomierz 1933, s. 308, 339, 712-713, 715; Totoraitis, Sūduvos Suvalkijos... , s. 447-450. 58 Np. w 1888 r. i później, czterem młodzieńcom scholastykom (Antanas Mykola- itis, Juozas Sabaliauskas, Dielininkaitis, Urnevičius) władze nie pozwoliły wstąpić do