Steponas Matulis new version

28 Steponas Matulis MIC na osłabienie i wykorzenienie życia monastycznego. Przede wszystkim zakazywało jakiejkolwiek zależności od przełożonego generalnego, prze- łożonych prowincjalnych i ich radnych, a także zniosło kapituły general- ne i prowincjalne. Wszystkich zakonników podporządkowało biskupom ordynariuszom miejscowym. Działalność jednak biskupów poddało dro- biazgowej cenzurze i na różne sposoby utrudniało. Owszem, zakonnicy mogli zachowywać własne przepisy, ale tylko te, które nie sprzeciwiały się prawom państwowym mówiącym o życiu zakonnym. Dobra zakonne zostały upaństwowione, a zakonom żebraczym zakazano kwestowania. Wszyscy zakonnicy powinni zależeć od skarbu państwa. Prawo zabrania- ło zakonnikom zakładać i prowadzić szkoły, internaty, kolegia, seminaria i inne instytuty. Na mocy wspomnianego dekretu domy zakonne zostały podzielone na „etatowe” i „nieetatowe”, czyli jakby państwowe i niepaństwowe. Pań- stwowe były te, gdzie przebywało nie mniej niż 14 zakonników. Niepań- stwowe zaś, gdzie mieszkało nie mniej niż 8 zakonników. Rząd od razu pozamykał pozostałe klasztory, domy zaś niepaństwowe zamykał w przy- padku, gdy pozostawało w nich mniej niż 8 członków. Surowo zabroniono przenosić zakonników z klasztorów państwowych do niepaństwowych. Przyjmowanie nowicjuszy do domów niepaństwowych było zupełnie zakazane. Przyjmowanie zaś nowicjuszy za wiedzą rządu do klasztorów państwowych tylko wtedy było dopuszczalne, kiedy wszystkie niepań- stwowe tej samej rodziny zakonnej zostały zniesione, a w samych pań- stwowych liczba zakonników pozostała niższa niż 14 54 . Tak było jednak tylko teoretycznie. W praktyce natomiast rząd zawsze odmawiał pozwo- lenia przyjęcia do nowicjatu, wyjąwszy rzadkie przypadki, np. dla ojców paulinów w Częstochowie. Całkowite przeto zlikwidowanie zakonników na okupowanych terytoriach było wyraźnym planem rządu. W roku 1863 w Królestwie Polskim (wraz ze wspomnianą częścią Litwy) było 155 klasztorów męskich z 1635 zakonnikami i 42 żeńskich 54 Tamże, dekret ten (z roku 1864) w wielu wypadkach powtarza rozporządzenie z dnia 25 marca 1768 r. o przeorganizowaniu życia zakonnego we Francji, znajduje się on w: J. M. Prat SI, Essai historique sur la destruction des ordres religieux en France au dix-huitième siècle , Paris 1845, s. 182-196.