Steponas Matulis new version

258 Steponas Matulis MIC usiłował wszystkim jednakowo służyć i w równej mierze troszczyć się o sprawy duchowe wszystkich ludzi. Dla mnie wszyscy są równi: tak Bia- łorusini, jak Polacy, a także Litwini. Lecz ponieważ tu w Wilnie zagad- nienia narodowościowe są bardzo newralgiczne, […] dlatego trzeba być ostrożnym. Powiedziałem, że odrodzenia białoruskiego nie tylko nie będę hamował, ale nawet będę je popierał, aby ono z prawej drogi nie zeszło na manowce. Stawiam warunki: 1) starajcie się prowadzić naprzód sprawy katolickie; 2) wy, pracując jako księża, nie zapominajcie o sobie, o spra- wach osobistego życia duchowego; 3) informujcie mnie o wszystkim, że- bym widział, co robicie. Radziłem, by podnosili ducha w narodzie, na ile można, organizowali męskie i żeńskie klasztory. Obiecałem w tej sprawie im szczególnie pomagać. Dodałem, że mnie nie obchodzą nacjonaliści, lecz ja będę wspomagał ich dzieło, a oto dlaczego: 1) widzę, że lud biało- ruski nie jest wykształcony, nie zna katechizmu, nie umie się spowiadać; tego się bardzo dobrze nauczy, jeśli we własnym języku macierzystym będzie nauczany; 2) Białorusini przebudzają się, odradzają, podnoszą; jeśli księża i katolicy świeccy tego ruchu nie skierują na prawidłową dro- gę, sam pobłądzi i pójdzie przeciw Kościołowi; 3) zadaniem Kościoła nie jest uczyć języków, lecz spraw zbawienia w języku zrozumiałym dla ludzi; 4) jeśli on [Kościół] zamierzałby ich wynaradawiać, Białorusini, poznawszy sprawę, będą oskarżać Kościół; 5) my powinniśmy też się troszczyć i o prawosławnych i o tych, którzy dawniej byli unitami; do nich dotrzemy tylko, przepowiadając słowo Boże w języku białoruskim; dlatego z obowiązku i z powołania oni powinni mieć swoich księży” 515 . Ponieważ ks. A. Cikota prosił, biskup pozwolił mu pojechać w tych sprawach do Mińska, stolicy, gdzie było centrum białoruskiej działalnoś- ci kościelnej i narodowej 516 . Tam został on profesorem teologii dogma- tycznej w seminarium diecezjalnym 517 . Następnie tym bardzo rozważnym i zdolnym człowiekiem posłużył się biskup Jerzy do odnowienia życia zakonnego wśród Białorusinów, które pod panowaniem rosyjskim do- świadczyło tego samego losu, co i wśród sąsiednich narodowości. Biskup 515 Tamże. 516 Tamże. 517 Tamże, 17 kwietnia 1919.