Pisma-zebrane-Papczynski.indb

97 dedykacje i przedmowy [wydanie iv:] Ofiarowanie dzieła Matce Bożej „Świętej Bożej Rodzicielce Słowa Przedwiecznego, mającej dar pięknego wysławiania się, Najświętszej Maryi Pannie bez zmazy pierworodnej poczętej – ten Zwiastun królowej sztuk ofiarowu- je, poświęca, dedykuje oddany Jej pełen prostoty serca zgodnie ze ślubowaniem Stanisław. Przeczysta Rodzicielko Mądrości, poucz nas, jak mamy właściwie postępować i jak pięknie prze- mawiać”. Przedmowa „Niniejszy Zwiastun retoryki, który dostajesz do ręki 13 , ukazu- je się z myślą przygotowania drogi dla swojej królowej 14 w chwili, kiedy nieoczekiwanie grom z nieba nie tylko omal go nie znisz- czył, ale go nawet nie poraził. Głos wolny jakiegoś Anonima w stosunku do jeszcze wolniejszych głosów Polaków zabrzmiał bardziej nieokrzesanie niż taktownie, a będąc przejawem praw- dziwego szału wywołał istną burzę. Ostrzeżony po przyjacielsku i bardzo roztropnie przez pewnego wielce szanownego i mądrego senatora, za co czuję się wielce zobowiązany, zdołałem uchronić przed zagrożeniem swoje dzieło. Usunąwszy pewne kwestiono- wane wypowiedzi 15 , wyczyściłem tekst i tak opracowany oddaję go ponownie do druku. Przyjmij go, przyjmij z całą życzliwoś- cią, jeśli chcesz spotkać się z samą królową [sztuki] wymowy, [ze zwiastunem tej sztuki], w którym znajdziesz wiele różnorodnych wskazań i znakomitych przykładów. Pytasz o treść Zwiastuna. Zawiera on kwintesencję, samo jądro retoryki. Wiele w nim – jak sam to zapewne zauważysz – zasad właściwego wysławiania się, wiele wzorów, przykładów ( praxes ) umoralniających prze- mówień. Nie zapożyczyłem od innych, ani nie dodałem od sie- 13 W oryg.: quem legis (‘który czytasz’). 14 Tj. właśnie dla retoryki. 15 W oryg.: naevus (‘znamię, skaza, plama, wada’).