Pisma-zebrane-Papczynski.indb

89 wprowadzenie do zwiastuna królowej sztuk Tam również podane są wypowiedzi trzech autorów, to jest Grzegorza Wielkiego i Ludwika Bourbona (wypowiedź przypi- saną uprzednio Kasjanowi, w wydaniu IV przypisuje Kasjodo- rowi 11 ), na temat wymowy, przytoczone w wydaniu I i II. Nadto Papczyński dodaje wypowiedź Izydora z Peluzjum 12 : „Kraso- mówcą ( eloquens ) nazwałbym tego, kto w jasnej [klarownej] mowie potrafi przedstawić to, co ogarnia umysłem, a nie tego, kto choćby nie wiem jak uczonymi i wyszukanymi słowami za- ciemnia nawet to, co oczywiste i przejrzyste. Pierwszy, choćby coś było niejasne, potrafi [właściwie] naświetlić, drugi nawet to, co dla wszystkich jest oczywiste, jak najbardziej zaciemni. Z tego powodu ów pierwszy jako ten, który pragnie wszystkim przyjść z pomocą, jest obsypywany najwyższymi pochwałami, drugi na- tomiast, zżerany żądzą własnej chwały, nie może liczyć na szacu- nek i nagrodę” (księga III, list 46). Wydanie IV zawiera również Przedmowę Autora ( Amice Lec- tor ) i podobnie jak poprzednie wydania, zadedykowane jest tak- że Matce Bożej. Znaczenie PRA Pisząc podręcznik retoryki, Papczyński korzystał z pism wie- lu autorów. W przedmowie do wydania I i II wskazuje na na- stępujących: Cycerona, Arystotelesa, Kwintyliana, Georgiusa 11 Magnus Aurelius Cassiodorus Senator, ok. 480–570, kwestor, minister, do- żywotni patrycjusz i konsul Rzymu, a następnie mnich i opat założonego przez siebie klasztoru, autor dzieł historycznych (o Gotach), egzegetycznych i o cha- rakterze encyklopedycznym, m. in. Institutiones divinarum et saecularium lit- terarum (w dwóch księgach), czyli Kształcenie w naukach teologicznych i świe- ckich , m. in. o zakresie nauczania w czasie trivium (a wtedy nauczano retoryki) i quadrivium . 12 Izydor z Peluzjum (ok. 370 – ok. 435), adwokat urodzony w Aleksandrii, później prawdopodobnie uczeń Jana Chryzostoma w Antiochii, następnie mnich i opat klasztoru niedaleko Peluzjum w Egipcie. Zacytowana przez Papczyńskiego jego wypowiedź na temat wymowy pochodzi z 46. listu z księgi trzeciej (w sumie napisał 2012 listów zebranych w pięciu księgach).