Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 82 czyńskiego tak co do samego dzieła, jak i kolejnych jego czterech wydań, nie można wątpić. Jest on wskazany jako autor PRA, wy- mieniony w samym dziele z nazwiska: Papczyński (Stanisław od Jezusa i Maryi), jak również poświadczają to inne źródła, m.in. pijarskie, a później mariańskie. Nadto jego autorstwo potwier- dzają udokumentowane fakty, iż jako autor był obecny w miejscu drukowania dzieła i miał staranie o wierność tekstowi, co dotyczy zarówno wydań w Warszawie, jak również w Krakowie. Tytuł dzieła, w którym Autor posłużył się słowem pochodze- nia greckiego: prodromus (od czasownika prodromeuein , tj. ‘słu- żyć w zwiadzie konnym’; rzecz. – pródromos , czyli ‘biegnący przed, przybywający wpierw’, ale też: ‘przybywający jako pierw- szy; zwiastun’; rzecz. pródromos można uznać za odpowiednik łac. praecursor ‘poprzednik, zwiastun’, słowem, ktoś, kto za- powiada coś innego), wskazuje, iż o. Papczyński miał na myśli napisaną przez siebie retorykę w sześciu księgach pt. Królowa sztuk ( Regina artium ). PRA miał być zwiastunem tego właśnie dzieła. Wiadomo bowiem, że o. Papczyński nauczając retory- ki w kolegiach pijarskich, już w roku 1658 dla potrzeb dydak- tycznych opracował w głównych zarysach obszerny podręcznik retoryki pod takim właśnie tytułem i niektóre jego fragmen- ty zawarł w PRA. Prodromus reginae artium jest w zasadzie skróconym wydaniem Reginae artium , na co wskazuje sam Pap- czyński w PRA, aczkolwiek dziś nie możemy tego zweryfiko- wać, ponieważ Regina artium nigdy nie była wydana drukiem, manuskrypt zaś zaginął. Jego istnienie potwierdza jednak doku- mentacja procesu beatyfikacyjnego o. Papczyńskiego, z której dowiadujemy się, że w 1773 roku przekazano do Rzymu dwie księgi Regina artium . Źródła przekładu Zwiastuna królowej sztuk Niniejszy przekład oparto na podstawie starodruków trzech wydań PRA: 1. Prodromus Reginae Artium, sive Informatio Tyronum Elo- quentiae authore Stanislao a Jesu Maria ex Scholis Piis, editio prima, Varsaviae 1663; egz. Ossolineum, sygn. XVII-6741-II.