Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 314 „W ognia pożodze już płonie stający obok Ukalegon... 322 ” przy czym Ukalegon (właściciel) znaczy tu tyle co „domostwo Ukalegona” 323 , f. kiedy się bierze dowódcę za wojsko, a znak za rzecz, któ- rą ten znak symbolizuje, np. Aleksander (Wielki) podbił siłami zbrojnymi cały Wschód. Z czymś podobnym mamy do czynienia u Cycerona (z poematu De consulatu suo ): „Niech oręż ustąpi todze!” 6. Antonomazja ma miejsce wtedy, kiedy zamiast imienia uży- wa się jakiegoś epitetu. Jest to możliwe na osiem sposobów: a. kiedy zamiast imienia człowieka wymieniamy jego godność, urząd, przynależność, tytuł: – bez podawania imienia, np. zwolennik filozoficznej szkoły stoickiej zamiast Zenon [z Kition], – z podaniem imienia, np. twórca rzymskiej nauki wymowy zamiast Tulliusz; b. kiedy zamiast nazwy jakiegoś pojęcia podaje się jego defini- cję, np. „umiejętność pięknego wygłaszania mów” zamiast „re- toryka”; c. kiedy zamiast wymieniania jakiejś nazwy czy imienia włas- nego podajemy ich definicję, np. „złotousty biskup” zamiast „Chryzostom” 324 ; d. kiedy zamiast imienia własnego używamy epitetu utworzo- nego od nazwy miejscowości rodzinnej lub miejscowości, w któ- rej dana osoba pełniła jakiś urząd, np. „Akwinata” zamiast „świę- ty Tomasz”, „Abulita” zamiast „Alfons Tostato, biskup Abuli”; e. kiedy zamiast imienia własnego używamy deskrypcji 325 , np. „autor eposu o wojnie trojańskiej” zamiast „Homer”; 322 Tamże , II 311-312, (tłum. I. Wieniewski, w. 310-311), dz. cyt. 323 I. Wieniewski, dając w przekładzie „domostwo Ukalegona”, zamazuje sens, o który chodzi o. Papczyńskiemu. 324 Gr. chrysys , chryseia , chrysy ‘złoty’, stoma , stomatos ‘usta’. 325 Według Bertranda Russella deskrypcji określonej, definite description, tj. wyrażenia różnego od imienia własnego, mającego nie więcej niż jeden desygnat, a o taką deskrypcję chodzi o. Papczyńskiemu. f. Antonoma- zja powstaje na osiem sposobów: a. b. c. d. e.