Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 302 W powyższych przykładach ostatni człon jest krótszy od po- przednich, w przykładach, które teraz podajemy, krótszy jest człon pierwszy. Na przykład: Tak wielka jest nasza ślepota, że nie chcemy darować bliźnim uraz, chociaż chcemy, aby Bóg darował nam nasze winy. A oto przykład z Seneki: „Dziwię się naszej głu- pocie, że tak bardzo kochamy swoje ciało, rzecz w najwyższym stopniu pierzchliwą (...), choć każda chwila jest wszak śmiercią poprzedniego stanu rzeczy” 266 . 6. Tetrakol to taki okres krasomówczy, do którego budowy po- trzeba czterech członów i dlatego po łacinie [i po polsku] nazywa się go okresem czwórczłonowym. Okres ten charakteryzuje się przede wszystkim tym, że dwom wcześniejszym poprzednikom ( protheseis ) odpowiada podwójny następnik ( apodoseis ). Piotr Damiani pisze: „Ktokolwiek, trawiony ogniem pokus cie- lesnych, nie boi się uczestniczyć w świętych obrzędach, ten, tak jak teraz goreje w ogniu trawiącego go wyuzdania, tak też później trawiony będzie żarem ognia piekielnego”. Cyceron mówi: „Bo i ogrom waszego dobrodziejstwa 267 jest tak wielki, że trudno go słowami ogarnąć, i w staraniach wa- szych ujawniła się życzliwość tak niezmierna, iż nie tylko cofnę- liście poniesioną przeze mnie klęskę, lecz dodaliście mi jeszcze dostojeństwa” 268 . Takim samym czteroczłonowym okresem krasomówczym roz- poczyna Cyceron mowę w obronie Cecyny: „Jeśli jest tak, że tyle, ile zuchwalstwo może dokonać w polu i miejscach niezamieszka- nych, tyle znaczyłaby bezczelność na forum i w sądach, to w tym procesie A. Cecyna ustępowałby bezczelności Sekstusa Aebu- cjusza nie mniej, niż wtedy kiedy wobec zastosowania przemocy uległ zuchwalstwu” 269 . 266 Seneka, Listy moralne do Lucyliusza VI 58, 23, dz. cyt. 267 Senat podjął uchwałę w sprawie powrotu Cycerona z wygnania w Tesaloni- ce, a następnie w Dyrrachium – dzisiejsze: Dürres w Albanii. 268 Cyceron, Post Reditum ad Quirites 2, (tłum. D. Turkowska) w: Marek Tul- liusz Cyceron, Mowy , dz. cyt . 269 Cyceron, Pro A. Caecina 1, 3. Tetrakol